- تست شنوایی چیست؟
- چه زمانی به تست شنوایی نیاز داریم؟
- انواع تست شنوایی سنجی
- تست شنوایی سنجی بزرگسالان چگونه انجام می شود؟
- تست شنوایی سنجی کودکان چگونه انجام می شود؟
- انواع تست شنوایی نوزادان
- تفسیر تست شنوایی سنجی
- دقیق ترین تست شنوایی سنجی کدام است؟
- هزینه تست شنوایی سنجی چقدر است؟
- قبل از تست شنوایی سنجی چه نکاتی را باید رعایت کنیم؟
شنوایی یکی از مهم ترین حواس انسان است که نقش اساسی در برقراری ارتباط، یادگیری و کیفیت زندگی دارد. با این حال، بسیاری از اختلالات شنوایی در مراحل اولیه علائم واضحی ندارند و ممکن است فرد تا مدت ها متوجه کاهش شنوایی خود نشود. به همین دلیل انجام تست شنوایی سنجی یکی از دقیق ترین روش ها برای ارزیابی وضعیت شنوایی، تشخیص زودهنگام مشکلات گوش و انتخاب بهترین روش درمانی محسوب می شود.
امروزه انواع تست های شنوایی سنجی برای بررسی بخش های مختلف سیستم شنوایی مورد استفاده قرار می گیرند. برخی از این تست ها میزان شنوایی و آستانه شنیدن صداها را اندازه گیری می کنند، برخی دیگر عملکرد پرده گوش و گوش میانی را ارزیابی می کنند و تعدادی نیز برای بررسی شنوایی نوزادان، کودکان یا افرادی که قادر به همکاری در تست های معمول نیستند به کار می روند.
در این مقاله با انواع تست شنوایی سنجی، کاربرد هر آزمایش، نحوه انجام تست شنوایی سنجی بزرگسالان، کودکان و نوزادان، تفسیر نتایج شنوایی سنجی و عوامل مؤثر بر هزینه تست شنوایی سنجی آشنا خواهید شد تا بتوانید درک بهتری از روند ارزیابی شنوایی و تشخیص مشکلات شنوایی داشته باشید.
تست شنوایی چیست؟
تست شنوایی یا شنوایی سنجی مجموعه ای از آزمون های تخصصی است که برای بررسی نوع و میزان و الگوی کم شنوایی فرد انجام می شود. این تست ها مشخص می کنند که آیا فرد دچار کم شنوایی هست یا خیر و در صورت وجود کم شنوایی شدت و محل ضایعه در سیستم شنوایی کجاست.
تست شنوایی یک روش غیر تهاجمی و بدون درد می باشد که توسط شنوای شناس انجام می شود و برای نوزادان کودکان و بزرگسالان کاربرد دارد. نتایج این تست نقش مهمی در تشخیص زود هنگام اختلالات شنوایی و به کارگیری روش درمانی و یا تجویز سمعک دارد.
از تست شنوایی هم برای غربالگری شنوایی و هم برای پیگیری وضعیت شنوایی در طول مان استفاده می شود.
تست شنوایی سنجی چگونه انجام می شود؟
تست شنوایی سنجی در یک محیط آرام و عایق صدا و توسط شنوایی شناس انجام می شود.
در ابتدا وضعیت گوش پرده گوش و مجرای گوش مورد معاینه قرار می گیرد،تا وجود جرم یا التهاب مشخص گردد. سپس فرد هدفون مخصوص را روی گوش قرار می دهد. در مرحله بعد توسط دستگاه ادیومت صداهای مختلف در شدت ها و فرکانس های مختلف به گوش بیمار ارائه می شود،بیمار با فشردن دکمه ای که در دست قرار دارد به شنیدن صداها پاسخ می دهد تا آستانه شنوایی به دست آید. در تست دیگر آستانه شنیدن حرکات گفتاری و تشخیص گفتار نیز مورد بررسی قرار می گیرد.
در صورت نیاز تست های تکمیلی جهت بررسی گوش میانی و سلامت عصب شنوایی نیز انجام می شود.
کل فرایند ۱۵ تا ۲۰ دقیقه زمان می برد و نتایج در منحنی به نام اودیوگرام ترسیم می شود.
چه اطلاعاتی از تست شنوایی به دست می آید؟
- وجود یا عدم وجود کم شنوایی و میزان طبیعی بودن شنوایی
- شدت یا میزان کم شنوایی که در انواع خفیف،ملایم، شدید و عمیق طبقه بندی می شود.
- کم شنوایی یک طرفه یا دو طرفه
- وضعیت گوش میانی و پرده گوش و عملکرد استخوانچه های شنوایی
- توانایی درک گفتار و تشخیص کلمات
- الگوی کم شنوایی در فرکانس های بالا، کم شنوایی در فرکانس پایین و یا میانی
چه زمانی به تست شنوایی نیاز داریم؟
تست شنوایی زمانی انجام می شود که علایم یا شرایطی نشان دهنده اختلال شنوایی وجود داشته باشد. یا برای پیشگیری یا غربالگری لازم باشد. مهمترین زمان هایی که تست شنوایی توصیه می شود عبارتند از:
- کاهش شنوایی تدریجی یا ناگهانی در یک یا هر دو گوش
- وزوز گوش ،احساس پری یا گرفتگی گوش
- دشواری در شنیدن صحبت ها به ویژه در محیط های شلوغ
- افزایش صدای تلویزیون بیش از حد معمول
- عفونت های مکرر گوش با سابقه بیماری های گوش
- ضربات مغزی یا قرارگیری در معرض صداهای بلند
- غربالگری نوزادان و کودکان جهت تشخیص زود هنگام کم شنوایی
- سالمندان جهت بررسی وجود پیرگوشی
- پیش از تجویز و یا تنظیم سمعک جهت پیگیری های دوره ای وضعیت شنوایی
علائم کاهش شنوایی در بزرگسالان
کاهش شنوایی در بزرگسالان معمولا به صورت تدریجی اتفاق می افتد و علائم آن عبارتند از:
- سخت شنیدن صداها به ویژه در محیط های شلوغ
- درخواست های مکرر برای تکرار جملات از دیگران
- افزایش بیش از حد صدای تلویزیون
- شنیدن نامفهوم کلمات
- وزوز یا سوت کشیدن گوش
- احساس پری یا گرفتگی گوش
- خستگی ذهنی پس از مکالمات طولانی
- کناره گیری از جمع ها و یا مکالمات اجتماعی
- مشکل در تشخیص جهت صداها
علائم اختلال شنوایی در کودکان
اختلال شنوایی در کودکان در صورت تشخیص دیر هنگام می تواند بر گفتار و زبان و یادگیری تاثیر بگذارد. آگاهی از علائم هشدار دهنده نقش مهمی در تشخیص زود هنگام دارد. مهمترین علائم اختلال شنوایی در کودکان عبارتند از:
- عدم واکنش به صداهای بلند یا صدا زدن نام کودک
- تاخیر در گفتار و یا صحبت کردن نامفهوم
- بلند صحبت کردن یا افزایش صدای تلویزیون
- بی توجهی ظاهری یا حواس پرتی مداوم
- درخواست تکرار صحبت ها یا نگاه کردن به لب ها هنگام صحبت کردن
- مشکلات یادگیری و افت تحصیلی
- عفونت های مکرر گوش در دوران کودکی
- گوشه گیری یا مشکلات رفتاری
غربالگری شنوایی نوزادان
غربالگری شنوای نوزادان یک روش ساده و سریع و غیر تهاجمی است که معمولاً بدو تولد انجام می شود تا هرگونه اختلال شنوایی مادرزادی سریعا تشخیص داده شود. تشخیص زود هنگام کم شنوایی در کودکان نقش حیاتی در شکل گیری گفتار و زبان کودک دارد.
این غربالگری با استفاده از دستگاه های تخصصی انجام می شود و حتی زمانی که نوزاد در خواب است قابل اجرا می باشد. در صورت غیر طبیعی بودن نتایج نوزاد توسط آزمون های تشخیصی تکمیلی مورد ارزیابی قرار می گیرد.
انجام غربالگری شنوایی برای تمامی نوزادان ضروری می باشد حتی زمانی که هیچگونه علامت ظاهری و یا اختلال شنوایی خانوادگی وجود نداشته باشد.
انواع تست شنوایی سنجی
تست های شنوایی سنجی مجموعه ای از ارزیابی های تخصصی هستند که برای بررسی عملکرد بخش های مختلف سیستم شنوایی انجام می شوند. انتخاب نوع تست به عواملی مانند سن بیمار، علائم بالینی، میزان همکاری فرد و هدف از ارزیابی بستگی دارد. برخی از این آزمایش ها برای اندازه گیری میزان شنوایی طراحی شده اند، در حالی که برخی دیگر عملکرد گوش میانی، حلزون گوش یا عصب شنوایی را بررسی می کنند.
مهم ترین انواع تست شنوایی سنجی عبارت اند از:
ادیومتری تون خالص (Pure Tone Audiometry - PTA)
تست ادیومتری تون خالص رایج ترین تست شنوایی سنجی است که برای اندازه گیری آستانه شنوایی در فرکانس های مختلف استفاده می شود. این آزمایش به متخصص شنوایی شناسی کمک می کند نوع و شدت کم شنوایی را مشخص کرده و مناسب ترین روش درمان یا توانبخشی را انتخاب کند.
ادیومتری گفتاری (Speech Audiometry)
این تست توانایی فرد در شنیدن و درک گفتار را ارزیابی می کند. ادیومتری گفتاری نقش مهمی در تشخیص مشکلات پردازش گفتار و همچنین تجویز و تنظیم سمعک دارد و اطلاعات ارزشمندی درباره کیفیت شنوایی فرد در محیط های واقعی ارائه می دهد.
تمپانومتری (Tympanometry)
تست تمپانومتری برای بررسی وضعیت گوش میانی، پرده گوش و عملکرد استخوانچه های شنوایی انجام می شود. این تست می تواند مشکلاتی مانند تجمع مایع در گوش میانی، اختلال عملکرد شیپور استاش، سوراخ شدن پرده گوش یا عفونت های گوش میانی را شناسایی کند.
تست رفلکس آکوستیک (Acoustic Reflex)
در این آزمایش عملکرد عضلات گوش میانی و مسیرهای عصبی مرتبط با شنوایی بررسی می شود. تست رفلکس آکوستیک می تواند در تشخیص برخی اختلالات عصب شنوایی، گوش میانی و مسیرهای عصبی مغز نقش مهمی داشته باشد.
تست انتشار صوتی گوش (OAE)
تست OAE یا انتشار صوتی گوش برای ارزیابی عملکرد سلول های مویی حلزون گوش استفاده می شود. این آزمایش یکی از مهم ترین تست های غربالگری شنوایی نوزادان است و بدون نیاز به همکاری فعال بیمار، اطلاعات دقیقی درباره سلامت گوش داخلی ارائه می دهد.
تست پاسخ شنوایی ساقه مغز (ABR)
تست ABR یک روش الکتروفیزیولوژیک پیشرفته برای بررسی سلامت عصب شنوایی و مسیرهای شنوایی در ساقه مغز است. این آزمایش در تشخیص کم شنوایی های شدید، بررسی عملکرد عصب شنوایی و ارزیابی شنوایی نوزادان و کودکانی که امکان انجام تست های معمول را ندارند، کاربرد فراوانی دارد.
تست ASSR
تست ASSR نیز یکی از تست های الکتروفیزیولوژیک شنوایی است که برای تعیین دقیق آستانه شنوایی در فرکانس های مختلف استفاده می شود. این آزمایش معمولاً برای نوزادان، کودکان کم سن یا افرادی که قادر به همکاری در تست های رفتاری نیستند انجام می شود و امکان ارزیابی شنوایی را در حالت خواب یا آرامش کامل فراهم می کند.
تعیین آستانه شنوایی در کودکان و نوزادان غیرهمکار
در نوزادان و کودکانی که قادر به پاسخ دهی در تست های معمول شنوایی نیستند، از روش های الکتروفیزیولوژیک استفاده می شود. این آزمایش ها بدون نیاز به همکاری فعال کودک انجام می شوند و معمولاً در زمان خواب طبیعی یا خواب دارویی قابل انجام هستند.
مهم ترین تست های مورد استفاده عبارت اند از:
- تست ABR برای بررسی مسیر عصب شنوایی و تخمین آستانه شنوایی
- تست ASSR برای تعیین دقیق آستانه شنوایی در فرکانس های مختلف
- تست OAE برای غربالگری اولیه و بررسی عملکرد حلزون گوش
نتایج این آزمایش ها به شنوایی شناس کمک می کند درباره نیاز به سمعک، کاشت حلزون یا سایر برنامه های توانبخشی تصمیم گیری کند.
تست VRA
تست VRA یا ادیومتری تقویتی دیداری یکی از مهم ترین روش های ارزیابی شنوایی در کودکان حدود ۶ ماه تا ۲ سال و نیم است. در این روش، صداهایی از طریق بلندگو یا هدفون پخش می شود و هم زمان یک محرک دیداری جذاب مانند نور، تصویر یا انیمیشن نمایش داده می شود. کودک به سمت منبع صدا یا تصویر نگاه می کند و این واکنش به عنوان پاسخ شنوایی ثبت می شود.
تست Play Audiometry
تست Play Audiometry یا شنوایی سنجی بازی محور معمولاً برای کودکان ۲.۵ تا ۵ ساله استفاده می شود. در این روش، کودک هنگام شنیدن صدا باید یک فعالیت ساده و سرگرم کننده انجام دهد؛ برای مثال یک مهره را داخل ظرف بیندازد یا قطعه ای را در محل مشخص قرار دهد. این روش باعث می شود ارزیابی شنوایی برای کودک جذاب تر و همکاری او بیشتر شود.
تست CPA
تست CPA یا شنوایی سنجی شرطی شده یکی دیگر از روش های ارزیابی شنوایی در کودکان خردسال است. در این تست، کودک آموزش می بیند که با شنیدن صدا یک واکنش مشخص انجام دهد؛ مانند انداختن حلقه روی میله یا قرار دادن یک قطعه در سبد. تکرار این واکنش ها به شنوایی شناس کمک می کند آستانه شنوایی کودک را با دقت بیشتری اندازه گیری کند.
تست شنوایی سنجی بزرگسالان چگونه انجام می شود؟
تست شنوایی سنجی بزرگسالان یکی از دقیق ترین روش ها برای ارزیابی میزان شنوایی و تشخیص نوع کم شنوایی است. این آزمایش معمولاً توسط شنوایی شناس و در یک اتاق آکوستیک استاندارد انجام می شود تا صداهای محیطی در نتیجه تست تأثیری نداشته باشند.
پیش از شروع شنوایی سنجی، شنوایی شناس وضعیت گوش را بررسی می کند تا از نبود مشکلاتی مانند جرم گوش، التهاب، عفونت یا ترشح در مجرای گوش اطمینان حاصل شود. سپس بیمار در اتاق آکوستیک قرار می گیرد و هدفون های مخصوص روی گوش او گذاشته می شود.
در طول آزمایش، صداهایی با فرکانس ها و شدت های مختلف از طریق هدفون پخش می شوند و فرد باید هر زمان صدایی را شنید، با فشردن دکمه یا اعلام پاسخ، شنوایی شناس را مطلع کند. این فرآیند به متخصص کمک می کند کمترین شدت صدایی را که فرد در هر فرکانس قادر به شنیدن آن است، تعیین کند.
نتایج تست در قالب نموداری به نام ادیوگرام (Audiogram) ثبت می شود. این نمودار اطلاعات ارزشمندی درباره میزان شنوایی، نوع کم شنوایی (انتقالی، حسی عصبی یا مختلط) و شدت آن در اختیار شنوایی شناس قرار می دهد و مبنای تصمیم گیری برای درمان، تجویز سمعک یا انجام بررسی های تکمیلی خواهد بود.
در برخی موارد، علاوه بر ادیومتری تون خالص، آزمایش های دیگری مانند ادیومتری گفتاری، تمپانومتری یا تست رفلکس آکوستیک نیز انجام می شود تا ارزیابی کامل تری از وضعیت سیستم شنوایی فرد به دست آید.
تست شنوایی سنجی کودکان چگونه انجام می شود؟
تست شنوایی سنجی کودکان با توجه به سن، میزان همکاری، سطح رشد گفتاری و توانایی پاسخ دهی کودک انجام می شود. برخلاف بزرگسالان که می توانند به طور مستقیم به صداها پاسخ دهند، در کودکان از روش های مختلف رفتاری، بازی محور و الکتروفیزیولوژیک برای ارزیابی شنوایی استفاده می شود. هدف از این آزمایش ها تشخیص زودهنگام کم شنوایی و شروع به موقع درمان یا توانبخشی است؛ زیرا تشخیص دیرهنگام مشکلات شنوایی می تواند بر رشد گفتار، زبان و یادگیری کودک تأثیر منفی بگذارد.
در کودکان خردسال معمولاً از تست های رفتاری و بازی محور استفاده می شود. در این روش ها کودک در یک محیط آرام یا اتاق آکوستیک قرار می گیرد و واکنش او به صداهای مختلف بررسی می شود. این واکنش ها ممکن است شامل چرخاندن سر به سمت صدا، انجام یک بازی ساده یا پاسخ به دستورات متناسب با سن کودک باشد.
در نوزادان و کودکانی که قادر به همکاری نیستند، از تست های عینی و الکتروفیزیولوژیک مانند OAE، ABR و ASSR استفاده می شود. این آزمایش ها بدون نیاز به پاسخ فعال کودک انجام شده و اطلاعات دقیقی درباره وضعیت شنوایی و عملکرد عصب شنوایی ارائه می کنند.
تست های مناسب کودکان زیر ۲ سال
در کودکان زیر دو سال به دلیل محدود بودن توانایی همکاری و پاسخ دهی، بیشتر از تست های الکتروفیزیولوژیک و عینی استفاده می شود. این آزمایش ها بدون درد بوده و معمولاً در زمان خواب طبیعی یا خواب دارویی انجام می شوند.
مهم ترین تست های شنوایی سنجی در این گروه سنی عبارت اند از:
- تمپانومتری (Tympanometry)
- تست OAE
- تست AABR
- تست ABR
- تست ASSR
این آزمایش ها می توانند وجود کم شنوایی، مشکلات گوش میانی و عملکرد مسیر عصب شنوایی را با دقت مناسبی ارزیابی کنند.
تست های مناسب کودکان ۲ تا ۵ سال
در این بازه سنی، کودک توانایی درک برخی دستورات ساده و همکاری محدود را پیدا می کند. به همین دلیل علاوه بر تست های عینی، از روش های رفتاری و بازی محور نیز برای تعیین آستانه شنوایی استفاده می شود.
رایج ترین تست های شنوایی سنجی در کودکان ۲ تا ۵ سال عبارت اند از:
- VRA (ادیومتری تقویتی دیداری)
- CPA (ادیومتری شرطی شده)
- Play Audiometry (شنوایی سنجی بازی محور)
- تمپانومتری (Tympanometry)
این تست ها ضمن حفظ همکاری کودک، امکان اندازه گیری دقیق تر شنوایی و توانایی درک صداها را فراهم می کنند.
تست های مناسب کودکان بالای ۵ سال
کودکان بالای ۵ سال معمولاً توانایی همکاری مناسبی در تست های شنوایی دارند و می توان بسیاری از آزمایش های مورد استفاده در بزرگسالان را برای آن ها نیز انجام داد. در این سن هدف اصلی، تعیین دقیق آستانه شنوایی، بررسی درک گفتار و ارزیابی وضعیت گوش میانی است.
مهم ترین تست های شنوایی سنجی در این گروه سنی شامل موارد زیر است:
- ادیومتری تون خالص (PTA)
- ادیومتری گفتاری (Speech Audiometry)
- تمپانومتری (Tympanometry)
- تست رفلکس آکوستیک (Acoustic Reflex)
انجام این آزمایش ها به شنوایی شناس کمک می کند نوع و شدت کم شنوایی را مشخص کرده و در صورت نیاز، درباره استفاده از سمعک یا سایر روش های درمانی تصمیم گیری کند.
انواع تست شنوایی نوزادان
تست های شنوایی نوزادان با هدف تشخیص زودهنگام کم شنوایی مادرزادی انجام می شوند. تشخیص سریع مشکلات شنوایی در ماه های نخست زندگی اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا شنوایی نقش مهمی در رشد گفتار، زبان و مهارت های ارتباطی کودک ایفا می کند. این آزمایش ها معمولاً بدون نیاز به همکاری نوزاد انجام می شوند و در بیشتر موارد در زمان خواب طبیعی یا خواب آرام قابل انجام هستند.
مهم ترین تست های شنوایی نوزادان عبارت اند از:
تست OAE
تست OAE یا انتشارات صوتی گوش یکی از رایج ترین روش های غربالگری شنوایی نوزادان است. در این آزمایش، عملکرد سلول های مویی حلزون گوش بررسی می شود. تست OAE سریع، بدون درد و غیرتهاجمی است و معمولاً در روزهای ابتدایی پس از تولد انجام می شود. طبیعی بودن نتیجه این تست نشان می دهد که بخش مهمی از گوش داخلی عملکرد مناسبی دارد.
تست AABR
تست AABR یا پاسخ شنوایی ساقه مغز به صورت خودکار، یکی از دقیق ترین روش های غربالگری شنوایی نوزادان محسوب می شود. در این آزمایش، پاسخ عصب شنوایی و مسیرهای شنوایی ساقه مغز به صداهای ارائه شده ثبت می شود. این تست می تواند برخی مشکلاتی را که در آزمایش OAE قابل تشخیص نیستند، شناسایی کند.
تست ABR
تست ABR نسخه کامل تر و تخصصی تر بررسی پاسخ شنوایی ساقه مغز است. این آزمایش برای ارزیابی دقیق عملکرد عصب شنوایی، تعیین آستانه شنوایی و بررسی میزان کم شنوایی در نوزادان و کودکان غیرهمکار کاربرد دارد. نتایج تست ABR اطلاعات ارزشمندی برای تصمیم گیری درباره درمان، سمعک یا سایر اقدامات توانبخشی فراهم می کند.
تفاوت تست OAE و ABR چیست؟
اگرچه هر دو آزمایش برای ارزیابی شنوایی نوزادان استفاده می شوند، اما بخش های متفاوتی از سیستم شنوایی را بررسی می کنند.
- در تست OAE عملکرد گوش داخلی و سلول های مویی حلزون گوش ارزیابی می شود.
- در تست ABR عملکرد عصب شنوایی و مسیرهای شنوایی تا ساقه مغز بررسی می شود.
تفاوت مهم دیگر این است که تست ABR اطلاعات دقیق تر و کامل تری درباره وضعیت شنوایی نوزاد ارائه می دهد و می تواند آستانه شنوایی را نیز تخمین بزند، در حالی که تست OAE بیشتر به عنوان یک روش غربالگری اولیه شناخته می شود.
به همین دلیل در بسیاری از موارد، به ویژه زمانی که نتیجه غربالگری اولیه طبیعی نباشد یا پزشک به وجود کم شنوایی مشکوک باشد، انجام تست ABR یا AABR برای بررسی دقیق تر توصیه می شود.
تفسیر تست شنوایی سنجی
تفسیر تست شنوایی سنجی به معنای بررسی و تحلیل نتایج به دست آمده از آزمایش های شنوایی برای تعیین وضعیت شنوایی فرد است. این تفسیر معمولاً توسط شنوایی شناس و بر اساس نتایج ثبت شده در نمودار شنوایی سنجی یا ادیوگرام (Audiogram) انجام می شود.
با استفاده از ادیوگرام می توان میزان شنوایی در فرکانس های مختلف، نوع کم شنوایی، شدت کم شنوایی و الگوی درگیری سیستم شنوایی را مشخص کرد. به همین دلیل تفسیر صحیح نتایج نقش مهمی در تشخیص بیماری های شنوایی، تجویز سمعک و انتخاب روش درمان مناسب دارد.
نمودار شنوایی سنجی یا ادیوگرام چیست؟
ادیوگرام نموداری تخصصی است که نتایج تست شنوایی سنجی روی آن ثبت می شود. این نمودار از دو محور اصلی تشکیل شده است:
- محور افقی نشان دهنده فرکانس صداها از بم تا زیر است و معمولاً از ۲۵۰ تا ۸۰۰۰ هرتز را شامل می شود.
- محور عمودی شدت صدا را بر حسب دسی بل (dB) نشان می دهد و معمولاً از ۱۰- تا ۱۲۰ دسی بل متغیر است.
هرچه نقاط ثبت شده در بخش پایین تر نمودار قرار بگیرند، نشان دهنده این است که فرد برای شنیدن صدا به شدت بیشتری نیاز دارد و در نتیجه میزان کم شنوایی بیشتر است.
اعداد و نمادهای تست شنوایی چه معنایی دارند؟
اعداد موجود در ادیوگرام بیانگر شدت صدا و فرکانس های مورد آزمایش هستند. فرکانس های پایین مربوط به صداهای بم و فرکانس های بالا مربوط به صداهای زیر هستند.
در اغلب ادیوگرام ها:
- نتایج گوش راست با رنگ قرمز نمایش داده می شود.
- نتایج گوش چپ با رنگ آبی نمایش داده می شود.
- علامت دایره (O) نشان دهنده آستانه شنوایی گوش راست است.
- علامت ضربدر (X) نشان دهنده آستانه شنوایی گوش چپ است.
هرچه آستانه شنوایی در دسی بل بالاتر باشد، به این معناست که فرد برای شنیدن صدا به شدت بیشتری نیاز دارد و احتمال وجود کم شنوایی بیشتر است.
درجات کم شنوایی در تست شنوایی سنجی
بر اساس نتایج ادیوگرام، میزان کم شنوایی معمولاً به چند گروه تقسیم می شود:
شنوایی طبیعی
آستانه شنوایی بین ۰ تا ۱۵ دسی بل قرار دارد. افراد در این محدوده معمولاً تمام صداهای گفتاری را به خوبی می شنوند و نیازی به درمان ندارند.
کم شنوایی خفیف
آستانه شنوایی بین ۱۵ تا ۴۰ دسی بل است. افراد ممکن است در شنیدن صداهای آرام یا مکالمات از فاصله دور دچار مشکل شوند.
کم شنوایی متوسط
آستانه شنوایی بین ۴۰ تا ۶۰ دسی بل قرار دارد. در این مرحله درک مکالمات روزمره دشوارتر می شود و معمولاً استفاده از سمعک توصیه می شود.
کم شنوایی متوسط تا شدید
آستانه شنوایی بین ۶۰ تا ۷۰ دسی بل است. درک گفتار بدون وسایل کمک شنوایی دشوار بوده و فرد به توانبخشی شنوایی نیاز دارد.
کم شنوایی شدید
آستانه شنوایی بین ۷۰ تا ۹۰ دسی بل قرار دارد. در این شرایط تنها صداهای بلند شنیده می شوند و معمولاً استفاده از سمعک های قدرتمند ضروری است.
کم شنوایی عمیق
آستانه شنوایی بالاتر از ۹۰ دسی بل است. در این وضعیت شنیدن گفتار بدون وسایل کمک شنوایی تقریباً غیرممکن بوده و ممکن است بررسی برای کاشت حلزون توصیه شود.
جواب تست شنوایی سنجی چگونه خوانده می شود؟
برای خواندن جواب تست شنوایی سنجی ابتدا باید به نقاط ثبت شده روی ادیوگرام توجه کرد. محل قرارگیری این نقاط در فرکانس ها و شدت های مختلف مشخص می کند فرد در شنیدن کدام صداها دچار مشکل است و شدت کم شنوایی او در چه حدی قرار دارد.
شنوایی شناس با بررسی شکل منحنی ادیوگرام، آستانه های شنوایی، نتایج تست گفتاری و سایر آزمایش های تکمیلی، نوع کم شنوایی (انتقالی، حسی عصبی یا مختلط) و شدت آن را مشخص می کند. به همین دلیل تفسیر نهایی تست شنوایی باید توسط متخصص شنوایی شناسی انجام شود تا مناسب ترین روش درمان یا توانبخشی انتخاب شود.
دقیق ترین تست شنوایی سنجی کدام است؟
پاسخ به این سؤال که «دقیق ترین تست شنوایی سنجی کدام است؟» به سن بیمار، میزان همکاری او و هدف از انجام آزمایش بستگی دارد. در واقع هیچ تستی به تنهایی برای همه افراد بهترین گزینه نیست و هر آزمایش برای شرایط خاصی طراحی شده است. به همین دلیل شنوایی شناسان معمولاً با توجه به شرایط بیمار از یک یا چند تست به صورت ترکیبی استفاده می کنند تا دقیق ترین ارزیابی از وضعیت شنوایی به دست آید.
در بزرگسالان و افرادی که همکاری مناسبی دارند، ادیومتری تون خالص (PTA) دقیق ترین روش برای اندازه گیری آستانه شنوایی محسوب می شود. اما در نوزادان، کودکان خردسال یا افرادی که امکان پاسخ دهی دقیق ندارند، تست های الکتروفیزیولوژیک مانند ABR و ASSR اطلاعات دقیق تر و قابل اعتماد تری ارائه می دهند.
مقایسه دو تست ABR و ASSR
ABR و ASSR دو مورد از مهم ترین تست های الکتروفیزیولوژیک شنوایی هستند که برای ارزیابی نوزادان، کودکان غیرهمکار و افراد دارای ناتوانی در پاسخ دهی استفاده می شوند. هر دو آزمایش بدون نیاز به همکاری فعال بیمار انجام می شوند، اما از نظر نوع اطلاعات و کاربرد با یکدیگر تفاوت دارند.
تست ABR یا پاسخ شنوایی ساقه مغز، فعالیت الکتریکی عصب شنوایی و مسیرهای شنوایی ساقه مغز را در پاسخ به صدا ثبت می کند. این آزمایش علاوه بر تخمین میزان شنوایی، در بررسی سلامت عصب شنوایی و تشخیص برخی اختلالات عصبی نیز کاربرد دارد.
در مقابل، تست ASSR پاسخ مغز به محرک های صوتی با فرکانس های مختلف را اندازه گیری می کند و می تواند آستانه شنوایی را به صورت عددی و فرکانس به فرکانس تعیین کند. به همین دلیل در کم شنوایی های شدید و عمیق و همچنین برای تنظیم سمعک یا ارزیابی کاندیداهای کاشت حلزون اهمیت ویژه ای دارد.
به طور کلی، ABR برای بررسی سلامت مسیر شنوایی و تشخیص اختلالات عصبی ارزش بالایی دارد، در حالی که ASSR در تعیین دقیق آستانه شنوایی و برآورد شدت کم شنوایی عملکرد دقیق تری ارائه می دهد. در بسیاری از مراکز تخصصی، این دو تست به صورت مکمل یکدیگر انجام می شوند.
دقیق ترین تست برای نوزادان
در نوزادان و شیرخواران به دلیل عدم توانایی در همکاری و پاسخ دهی، تست های رفتاری کاربرد محدودی دارند. به همین دلیل دقیق ترین روش های ارزیابی شنوایی در این گروه سنی، تست های ABR و ASSR هستند.
تست OAE معمولاً به عنوان غربالگری اولیه نوزادان استفاده می شود و عملکرد گوش داخلی را بررسی می کند، اما نمی تواند به تنهایی میزان کم شنوایی را مشخص کند. در مقابل، ABR و ASSR اطلاعات کامل تری درباره عملکرد عصب شنوایی و آستانه شنوایی نوزاد ارائه می دهند.
در حال حاضر بسیاری از متخصصان، ASSR را دقیق ترین تست برای تعیین میزان کم شنوایی نوزادان می دانند؛ زیرا امکان اندازه گیری آستانه شنوایی در فرکانس های مختلف را با دقت بالا فراهم می کند. با این حال، برای ارزیابی کامل وضعیت شنوایی، معمولاً از ترکیب OAE، ABR و ASSR استفاده می شود.
دقیق ترین تست برای بزرگسالان
در بزرگسالانی که توانایی همکاری کامل دارند، ادیومتری تون خالص (PTA) دقیق ترین و استانداردترین تست شنوایی سنجی محسوب می شود. این آزمایش آستانه شنوایی فرد را در فرکانس های مختلف اندازه گیری کرده و اطلاعات دقیقی درباره نوع و شدت کم شنوایی ارائه می دهد.
برای تکمیل ارزیابی، معمولاً تست های دیگری مانند ادیومتری گفتاری، تمپانومتری و رفلکس آکوستیک نیز انجام می شوند. ادیومتری گفتاری توانایی درک گفتار را بررسی می کند و تمپانومتری وضعیت پرده گوش و گوش میانی را ارزیابی می کند.
بنابراین اگر هدف اندازه گیری دقیق شنوایی در یک فرد بزرگسال باشد، ادیومتری تون خالص دقیق ترین تست محسوب می شود. اما اگر پزشک به اختلالات عصب شنوایی یا مشکلات خاص سیستم شنوایی مشکوک باشد، ممکن است انجام آزمایش های تکمیلی مانند ABR نیز ضروری باشد.
هزینه تست شنوایی سنجی چقدر است؟
هزینه تست شنوایی سنجی به نوع آزمایش، سن بیمار، تجهیزات مورد استفاده و تعرفه مرکز درمانی بستگی دارد. به طور کلی، تست های ساده تر مانند ادیومتری و تمپانومتری هزینه کمتری دارند، در حالی که آزمایش های تخصصی و الکتروفیزیولوژیک مانند ABR و ASSR به دلیل نیاز به تجهیزات پیشرفته و زمان بیشتر، هزینه بالاتری خواهند داشت.
هزینه ادیومتری
ادیومتری یکی از رایج ترین تست های شنوایی سنجی است که شامل ادیومتری تون خالص (PTA) و ادیومتری گفتاری می شود. این آزمایش برای تعیین میزان و نوع کم شنوایی انجام می شود.
- هزینه تست ادیومتری در سال ۱۴۰۵ حدود ۴۰۰ هزار تومان است.
هزینه تمپانومتری
تمپانومتری برای بررسی وضعیت پرده گوش، گوش میانی و عملکرد شیپور استاش انجام می شود و یکی از تست های تکمیلی مهم در ارزیابی شنوایی به شمار می رود.
- هزینه تست تمپانومتری در سال ۱۴۰۵ حدود ۳۵۰ هزار تومان است.
هزینه OAE
تست OAE یا انتشارات صوتی گوش بیشتر برای غربالگری شنوایی نوزادان و ارزیابی عملکرد حلزون گوش استفاده می شود. این تست سریع، بدون درد و غیرتهاجمی است.
- هزینه تست OAE در سال ۱۴۰۵ حدود ۷۵۰ هزار تومان است.
هزینه ABR
تست ABR یکی از دقیق ترین آزمایش های شنوایی است که برای بررسی عملکرد عصب شنوایی و تعیین آستانه شنوایی استفاده می شود. هزینه این آزمایش با توجه به هدف انجام آن متفاوت است.
- هزینه تست AABR حدود ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان
- هزینه تست ABR جهت تعیین آستانه شنوایی در کودکان حدود ۲ میلیون تومان
- هزینه تست ABR تشخیصی در بزرگسالان حدود ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان
عوامل موثر بر قیمت تست شنوایی
هزینه تست شنوایی سنجی یک عدد ثابت نیست و ممکن است در مراکز مختلف تفاوت داشته باشد. مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر قیمت تست شنوایی عبارت اند از:
نوع تست شنوایی
هرچه آزمایش تخصصی تر و پیچیده تر باشد، هزینه آن نیز بیشتر خواهد بود. به عنوان مثال، ادیومتری و تمپانومتری معمولاً هزینه کمتری نسبت به تست های الکتروفیزیولوژیک مانند ABR و ASSR دارند.
سن بیمار
انجام تست شنوایی در کودکان، به ویژه کودکان زیر ۵ سال، معمولاً زمان بیشتری نیاز دارد و به دلیل شرایط خاص ارزیابی، هزینه آن ممکن است بیشتر از بزرگسالان باشد.
نوع تجهیزات و فناوری مورد استفاده
مراکزی که از دستگاه های پیشرفته تر و به روزتر استفاده می کنند، معمولاً خدمات دقیق تری ارائه می دهند و ممکن است تعرفه بالاتری داشته باشند.
تخصص شنوایی شناس
تجربه و تخصص ادیولوژیست نیز می تواند بر هزینه خدمات تأثیرگذار باشد. شنوایی شناسانی که به صورت تخصصی در حوزه شنوایی کودکان، نوزادان، تجویز سمعک یا توانبخشی شنوایی فعالیت می کنند، ممکن است تعرفه متفاوتی داشته باشند.
نوع مرکز درمانی
خصوصی یا دولتی بودن مرکز، موقعیت جغرافیایی و تعرفه های مصوب هر مجموعه نیز از عوامل مؤثر بر قیمت نهایی تست شنوایی سنجی هستند.
توجه: هزینه های ذکرشده تقریبی بوده و ممکن است با توجه به تعرفه های سالانه، نوع مرکز درمانی و خدمات جانبی تغییر کنند. برای اطلاع از هزینه دقیق، بهتر است با مرکز شنوایی سنجی مورد نظر تماس بگیرید.
قبل از تست شنوایی سنجی چه نکاتی را باید رعایت کنیم؟
رعایت برخی نکات ساده قبل از انجام تست شنوایی سنجی می تواند به افزایش دقت نتایج و جلوگیری از خطاهای احتمالی کمک کند. اگرچه بیشتر تست های شنوایی نیاز به آمادگی پیچیده ای ندارند، اما شرایط جسمی و محیطی فرد در زمان انجام آزمایش می تواند بر نتیجه نهایی تأثیر بگذارد.
آمادگی قبل از تست شنوایی سنجی
برای به دست آوردن نتایج دقیق تر، بهتر است پیش از مراجعه برای شنوایی سنجی به نکات زیر توجه کنید:
- شب قبل از تست استراحت کافی داشته باشید و از مراجعه در شرایط خستگی شدید خودداری کنید.
- از تمیز بودن گوش ها اطمینان حاصل کنید و در صورت وجود جرم یا ترشح گوش، موضوع را با شنوایی شناس یا پزشک در میان بگذارید.
- چند ساعت قبل از انجام تست در معرض صداهای بسیار بلند، کنسرت ها، محیط های صنعتی یا هدفون با صدای زیاد قرار نگیرید؛ زیرا این موضوع ممکن است به طور موقت آستانه شنوایی را تغییر دهد.
- در صورت مصرف داروهای خاص، به ویژه داروهایی که روی هوشیاری، تمرکز یا سیستم عصبی تأثیر می گذارند، حتماً شنوایی شناس را مطلع کنید.
- اگر تست برای کودک یا نوزاد انجام می شود، بهتر است شرایط خواب مناسب او فراهم شود؛ زیرا بسیاری از تست های شنوایی کودکان در زمان خواب انجام می شوند و همکاری بهتر کودک باعث افزایش دقت نتایج خواهد شد.
مواردی که نتیجه تست را تحت تاثیر قرار می دهند
عوامل مختلفی می توانند باعث تغییر نتایج شنوایی سنجی شوند یا دقت آزمایش را کاهش دهند. مهم ترین این عوامل عبارت اند از:
- وجود جرم گوش که می تواند مسیر ورود صدا را مسدود کند.
- عفونت یا التهاب گوش که ممکن است به طور موقت آستانه شنوایی را تغییر دهد.
- سرماخوردگی، آلرژی یا گرفتگی بینی که بر عملکرد گوش میانی و شیپور استاش تأثیر می گذارند.
- قرار گرفتن در معرض صداهای بلند پیش از انجام تست.
- خستگی، استرس یا عدم همکاری بیمار در طول آزمایش.
- مشکلات توجه، تمرکز یا برخی اختلالات عصبی.
- مصرف بعضی داروها یا وجود بیماری های زمینه ای خاص.
- نامناسب بودن شرایط محیط تست، مانند وجود سروصدای اضافی یا اختلال در تجهیزات.
در صورتی که هر یک از این شرایط وجود داشته باشد، ممکن است شنوایی شناس انجام تست را به زمان دیگری موکول کند یا برای اطمینان از صحت نتایج، آزمایش های تکمیلی درخواست شود.
سوالات متداول
درباره ما
لینک ها
تماس با ما
با عشق از کیان تجارت
