یکی از انواع کم شنوایی, کم شنوایی حسی عصبی می باشد که به ویژه در پیرگوشی با افزایش سن دیده می شود و در اثر آسیب به ساختارهای گوش داخلی. سلول های مویی و عصب شنوایی ایجاد می شود.کم شنوایی حسی عصبی یکی از شایع ترین انواع کم شنوایی است. این نوع کم شنوایی ممکن است باعث شود فرد صداها را بشنود اما درک کلمات، به ویژه در محیط های شلوغ، برای او دشوار باشد. انتخاب سمعک مناسب در این شرایط اهمیت زیادی دارد زیرا هر سمعکی برای هر میزان و نوع کم شنوایی عملکرد یکسانی ندارد.
سمعک بهترین گزینه درمانی و توانبخشی در این موارد به ویژه پیرگوشی می باشد که می تواند به بهبود مهارت های شنوایی و ارتباطی فرد کمک کند. بهترین سمعک برای کم شنوایی حسی عصبی باید بر اساس نتایج آزمایشات شنوایی سنجی ،فاکتورهای اجتماعی اقتصادی و مهارت های فردی توسط شنوایی شناس تنظیم شود. سمعک های دیجیتال پیشرفته می توانند با تقویت هدفمند فرکانس های مورد نیاز، کاهش صدای مزاحم و بهبود وضوح گفتار، تجربه شنیداری بهتری ایجاد کنند.
بیماران با کم شنوای حسی عصبی با مراجعه به کلینیک شنوایی سنجی و انجام آزمایشات و مشاوره سمعک می توانند بهترین گزینه و مناسب ترین گزینه را برای خود انتخاب کنند.
کاهش شنوایی حسی عصبی مربوط به گوش داخلی یا حلزون گوش و یا عصب شنوایی می باشد. کم شنوایی حسی عصبی زمانی ایجاد می شود که سلول های مویی ظریف داخل حلزون گوش یا مسیرهای عصبی انتقال دهنده صدا به مغز آسیب ببینند. افزایش سن، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض صدای بلند، برخی بیماری ها، عوامل ژنتیکی و بعضی داروها از عوامل شناخته شده این نوع کم شنوایی هستند.
افراد مبتلا به کم شنوایی حسی عصبی ممکن است فقط صداهای آرام را نشنوند گاهی با وجود شنیدن صدا، تشخیص و درک کلمات به خصوص در محیط های شلوغ برایشان دشوار است. به همین دلیل، سمعک می تواند با تقویت صداهای مورد نیاز و تنظیم فرکانس ها متناسب با نتیجه شنوایی سنجی ، به بهتر شدن وضوح گفتار و ا ارتباطات اجتماعی کمک کند.
کم شنوایی حسی عصبی یکی از شایع ترین انواع کم شنوایی است .
یکی از ویژگی های مهم کم شنوایی حسی عصبی این است که فرد ممکن است صدا را بشنود اما کلمات را به وضوح متوجه نشود؛ به خصوص زمانی که در محیط شلوغ قرار دارد. سمعک با تقویت و پردازش صدا متناسب با الگوی کم شنوایی می تواند به بهبود وضوح گفتار و ارتباط فرد با اطرافیان کمک کند.
در کم شنوایی انتقالی، مشکل معمولاً در گوش خارجی یا گوش میانی وجود دارد و مانع رسیدن مناسب صدا به گوش داخلی می شود. جرم فشرده گوش، عفونت گوش میانی، تجمع مایع یا مشکلات پرده گوش از جمله علل آن هستند. در بسیاری از موارد، با درمان علت زمینه ای، شنوایی نیز می تواند تا حد زیادی بهبود پیدا کند. و احتیاجی به تجویز سمعک پیدا نمی شود.
اما در کم شنوایی حسی عصبی، آسیب در گوش داخلی یا مسیر عصبی شنوایی اتفاق می افتد. این نوع کم شنوایی معمولاً دائمی است و درمان دارویی یا جراحی در بسیاری از موارد نمی تواند شنوایی از دست رفته را برگرداند؛ به همین دلیل سمعک، و در کم شنوایی های شدیدتر گاهی کاشت حلزون، می تواند نقش مهمی در توانبخشی شنوایی داشته باشد.
| ویژگی | کم شنوایی حسی عصبی | کم شنوایی انتقالی |
| محل مشکل | گوش داخلی یا عصب شنوایی | گوش خارجی یا گوش میانی |
| عوامل شایع | افزایش سن، صدای بلند، عوامل ژنتیکی | جرم گوش، عفونت، مشکلات پرده گوش |
| درک گفتار | ممکن است حتی با شنیدن صدا، درک کلمات دشوار باشد | معمولاً صداها ضعیف تر شنیده می شوند |
| برگشت پذیری | اغلب دائمی | در بسیاری از موارد قابل درمان یا بهبود است |
| نقش سمعک | در بسیاری از موارد بسیار مهم | بسته به علت و شدت کم شنوایی متفاوت است |
| روش تشخیص | ارزیابی کامل شنوایی و ادیومتری | معاینه گوش و آزمایش های شنوایی |
بله، سمعک برای بسیاری از افراد مبتلا به کم شنوایی حسی عصبی گزینه مناسبی برای بهبود شنوایی و درک گفتار است. سمعک با تقویت و پردازش صدا متناسب با میزان کم شنوایی فرد، می تواند به بهتر شنیدن صداهای محیط و مکالمات روزمره کمک کند.
برای اینکه سمعک برای کم شنوایی حسی عصبی عملکرد مناسبی داشته باشد، رعایت چند نکته اهمیت دارد:
انتخاب سمعک باید بر اساس نتیجه ارزیابی شنوایی و ادیوگرام و توسط شنوایی شناس انجام شود. میزان و الگوی کم شنوایی در افراد مختلف متفاوت است و نمی توان یک مدل یا قدرت مشخص از سمعک را برای همه افراد مناسب دانست.
اگر شنوایی شناس استفاده از سمعک را توصیه کرده است، بهتر است تجویز و استفاده از آن بیش از حد به تعویق نیفتد. استفاده زودتر از سمعک می تواند به فرد کمک کند سریع تر با صداهای تقویت شده سازگار شود و از مزایای تقویت شنوایی در زندگی روزمره بهره ببرد.
انتخاب سمعک مناسب به تنهایی کافی نیست و تنظیم دقیق سمعک بر اساس آستانه های شنوایی و نیازهای فرد اهمیت زیادی دارد. ممکن است پس از شروع استفاده نیز به تنظیمات مجدد نیاز باشد تا صدا برای فرد راحت تر و واضح تر شود.
بهترین سمعک برای کم شنوایی حسی عصبی الزاماً گران ترین مدل نیست، بلکه باید متناسب با شدت و الگوی کم شنوایی، میزان درک گفتار و سبک زندگی فرد انتخاب و به درستی تنظیم شود.مهمترین ویژگی هایی که سمک باید داشته باشد عبارتند از:
| ویژگی سمعک | اهمیت برای کم شنوایی حسی عصبی |
| پردازش دیجیتال پیشرفته صدا | امکان تقویت و پردازش صدا متناسب با نیازهای شنوایی فرد و کمک به واضح تر شنیدن گفتار |
| میکروفون های چندگانه و جهت دار | کمک به تمرکز بیشتر روی صدای گوینده و کاهش تأثیر صداهای اطراف در موقعیت های مختلف |
| کاهش نویز محیط | کاهش تأثیر صداهای مزاحم و کمک به درک بهتر گفتار، به ویژه در محیط های شلوغ |
| سیستم ضد فیدبک (ضد سوت) | جلوگیری یا کاهش صدای سوت و فیدبک ایجادشده توسط سمعک و افزایش راحتی هنگام استفاده |
| تنظیم اختصاصی توسط شنوایی شناس | تطبیق میزان و نوع تقویت با آستانه های شنوایی، الگوی کم شنوایی و نیازهای فرد |
| اتصال به تلفن همراه و بلوتوث | امکان برقراری تماس و دریافت مستقیم صدا از گوشی در مدل های سازگار |
| گارانتی و خدمات پس از فروش | دسترسی به سرویس، تعمیر، تنظیم و پشتیبانی در طول دوره استفاده از سمعک |
برای بسیاری از افراد مبتلا به کم شنوایی حسی عصبی، سمعک های پشت گوشی (BTE) و رسیور داخل کانال (RIC/RITE) از گزینه های رایج هستند. با این حال، نمی توان یک نوع سمعک را برای همه افراد بهترین گزینه دانست. انتخاب سمعک باید بر اساس شدت و الگوی کم شنوایی، میزان درک گفتار، قدرت موردنیاز، شرایط گوش و سبک زندگی فرد انجام شود.
در کم شنوایی های شدیدتر، قدرت تقویت سمعک اهمیت بیشتری پیدا می کند؛ در حالی که برای برخی افراد، اندازه کوچک، ظاهر ظریف یا سهولت استفاده اولویت دارد.
| نوع سمعک | مزایا | معایب | مناسب تر برای |
| پشت گوشی (BTE) | قدرت تقویت بالا، تنوع مدل و استفاده و نگهداری نسبتاً آسان | بزرگ تر و قابل مشاهده تر از برخی مدل های داخل گوشی | کم شنوایی خفیف تا شدید و در برخی مدل ها شدید تا عمیق |
| رسیور داخل کانال (RIC/RITE) | اندازه کوچک، ظاهر ظریف، کیفیت مناسب صدا و امکانات پیشرفته در بسیاری از مدل ها | رسیور داخل یا نزدیک کانال گوش قرار دارد و به جرم گوش و رطوبت حساس تر است | کم شنوایی خفیف تا شدید، بسته به قدرت رسیور |
| داخل گوشی (ITE) | ساخت سفارشی، قرارگیری در گوش و فضای بیشتر برای برخی امکانات | نسبت به مدل های کانالی بیشتر دیده می شود | کم شنوایی خفیف تا شدید، بسته به مدل |
| داخل کانال (ITC) | کوچک تر و کم مشهودتر از ITE | گذاشتن، خارج کردن و کنترل آن ممکن است دشوارتر باشد | بیشتر کم شنوایی خفیف تا متوسط |
| کاملاً داخل کانال (CIC) | بسیار کوچک و کم مشهود | کنترل دشوارتر و فضای محدودتر برای امکانات | بیشتر کم شنوایی خفیف تا متوسط |
توجه: این دسته بندی کلی است و انتخاب نهایی سمعک باید بر اساس نتیجه شنوایی سنجی، الگوی کم شنوایی، توانایی درک گفتار و نیازهای فرد انجام شود.
سمعک پشت گوشی یا BTE پشت لاله گوش قرار می گیرد و از طریق قالب گوش یا سیستم انتقال صدا، صدای تقویت شده را به گوش می رساند. این مدل به دلیل تنوع در قدرت و طراحی، برای طیف گسترده ای از کم شنوایی حسی عصبی قابل استفاده است.
مزایای سمعک BTE
معایب سمعک BTE
در سمعک های RIC/RITE، بدنه اصلی پشت گوش قرار می گیرد و رسیور در نزدیکی یا داخل کانال گوش قرار دارد. طراحی ظریف و اندازه کوچک این مدل باعث شده برای بسیاری از افراد دارای کم شنوایی، گزینه ای پرکاربرد باشد.
مزایای سمعک RIC/RITE
معایب سمعک RIC/RITE
سمعک ITE داخل لاله گوش قرار می گیرد و به صورت متناسب با شکل گوش ساخته می شود. این مدل نسبت به سمعک های کانالی اندازه بزرگ تری دارد و به همین دلیل در برخی مدل ها فضای بیشتری برای باتری و امکانات مختلف وجود دارد.
مزایای سمعک ITE
معایب سمعک ITE
سمعک ITC بخشی از کانال گوش قرار می گیرد و نسبت به ITE اندازه کوچک تر و ظاهر کم مشهودتری دارد. این مدل بیشتر برای درجات خفیف تا متوسط کم شنوایی مورد استفاده قرار می گیرد.
مزایای سمعک ITC
معایب سمعک ITC
سمعک CIC تقریباً به طور کامل داخل کانال گوش قرار می گیرد و به همین دلیل یکی از نامحسوس ترین انواع سمعک محسوب می شود. با این حال، کوچک بودن دستگاه می تواند استفاده و کنترل آن را برای برخی سالمندان دشوار کند.
مزایای سمعک CIC
معایب سمعک CIC
| برند | ویژگی شناخته شده | مدل های قابل بررسی | قیمت تقریبی در ایران |
| فوناک (Phonak) | تنوع مدل، پردازش پیشرفته صدا و عملکرد مناسب در محیط های مختلف | بسته به میزان کم شنوایی، مدل های مختلف از سری های پایه تا پیشرفته | حدود ۴۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان |
| اتیکن (Oticon) | تمرکز بر پردازش طبیعی صدا و فناوری BrainHearing | مدل های مختلف متناسب با درجات متفاوت کم شنوایی | حدود ۴۵ تا ۱۷۰ میلیون تومان |
| سیگنیا (Signia) | فناوری های هوشمند، امکانات ارتباطی و مدل های شارژی | مدل های مختلف از رده های پایه تا پیشرفته | حدود ۴۰ تا ۱۳۰ میلیون تومان |
| ویدکس (Widex) | صدای طبیعی و عملکرد مناسب در پردازش صدا و موسیقی | مدل های مختلف با سطوح فناوری متفاوت | حدود ۶۰ تا ۸۵ میلیون تومان |
| ریساند (ReSound) | اتصال به تلفن همراه و امکانات بی سیم | مدل های مختلف برای نیازهای شنوایی متفاوت | حدود ۶۰ تا ۷۵ میلیون تومان |
توجه: قیمت های جدول تقریبی هستند و با توجه به مدل، سطح فناوری، قدرت سمعک، امکانات دستگاه و شرایط بازار ممکن است تغییر کنند. برای اطلاع از قیمت دقیق، باید مدل مشخص سمعک بررسی شود.
خیر. بهترین برند سمعک برای هر فرد می تواند متفاوت باشد. حتی در میان محصولات یک برند نیز مدل های مختلفی با قدرت و امکانات متفاوت وجود دارد. برای مثال، سمعکی که برای فردی با کم شنوایی خفیف مناسب است، ممکن است برای فرد دیگری با کم شنوایی شدید قدرت کافی نداشته باشد.
به همین دلیل، بهتر است ابتدا وضعیت شنوایی فرد با شنوایی سنجی و بررسی ادیوگرام مشخص شود و سپس مدل و برند سمعک بر اساس نیازهای واقعی او انتخاب شود. همچنین کیفیت تنظیم سمعک و خدمات پس از فروش، در تجربه استفاده از دستگاه اهمیت زیادی دارند.
انتخاب سمعک مناسب فقط به برند دستگاه بستگی ندارد. شدت و الگوی کم شنوایی حسی عصبی، فرکانس های درگیر، میزان درک گفتار و نیازهای شنیداری و سبک زندگی فرد از مهم ترین عوامل در انتخاب سمعک هستند. شنوایی شناس معمولاً پس از انجام ارزیابی های شنوایی و بررسی ادیوگرام، میزان و نوع تقویت موردنیاز را مشخص می کند.
به همین دلیل، نمی توان یک مدل مشخص را برای همه افراد مبتلا به کم شنوایی حسی عصبی مناسب دانست. با افزایش شدت کم شنوایی، معمولاً نیاز به سمعک هایی با توان خروجی و قدرت تقویت بالاتر بیشتر می شود.
جدول زیر یک راهنمای کلی برای انتخاب استایل سمعک بر اساس شدت کم شنوایی است. انتخاب نهایی باید بر اساس نتیجه شنوایی سنجی و تنظیم اختصاصی سمعک توسط شنوایی شناس انجام شود.
| شدت کم شنوایی | وضعیت شنوایی | استایل های مناسب تر سمعک |
| خفیف (Mild) | دشواری در شنیدن صداهای آرام، مکالمه از فاصله دور یا در محیط های شلوغ | RIC/RITE، BTE کوچک، ITE و در برخی موارد CIC |
| متوسط (Moderate) | دشواری در دنبال کردن مکالمات روزمره، به ویژه در حضور نویز | RIC/RITE، BTE یا ITE با قدرت تقویت متناسب |
| شدید (Severe) | دشواری قابل توجه در شنیدن و درک گفتار بدون تقویت مناسب | Power BTE و سایر سمعک های پشت گوشی با قدرت خروجی بالا |
| عمیق (Profound) | محدودیت شدید در شنیدن حتی صداهای بلند | سمعک های Power یا Super Power BTE؛ در صورت ناکافی بودن سمعک، بررسی گزینه هایی مانند کاشت حلزون ممکن است مطرح شود |
خرید سمعک برای افراد مبتلا به کم شنوایی حسی عصبی فقط به انتخاب یک برند یا مدل خاص محدود نمی شود. میزان و الگوی کم شنوایی، توانایی درک گفتار، سبک زندگی و نیازهای شنیداری فرد باید در انتخاب سمعک در نظر گرفته شود. مهم ترین نکاتی که پیش از خرید باید بررسی شوند عبارت اند از:
قبل از انتخاب سمعک، میزان و نوع کم شنوایی باید با آزمایش های شنوایی و بررسی ادیوگرام مشخص شود. نتیجه این ارزیابی، مبنای انتخاب قدرت و نوع سمعک است و از خرید دستگاه نامتناسب جلوگیری می کند.
سمعک باید متناسب با شرایط شنوایی فرد انتخاب و توسط شنوایی شناس تنظیم شود. تنظیم صحیح دستگاه می تواند تأثیر قابل توجهی بر وضوح صدا، راحتی شنیدن و میزان رضایت فرد از سمعک داشته باشد.
نیازهای شنوایی و میزان سازگاری فرد با سمعک ممکن است در طول زمان تغییر کند. بنابراین امکان تنظیم مجدد و پیگیری دوره ای توسط شنوایی شناس یکی از نکات مهم هنگام خرید است.
سمعک باید برای استفاده روزمره راحت باشد. اندازه دستگاه، نحوه قرار دادن و خارج کردن آن، کنترل صدا، تعویض باتری یا شارژ دستگاه و سهولت نگهداری، به خصوص برای سالمندان، اهمیت زیادی دارد.
پیش از خرید، شرایط گارانتی، تعمیر، سرویس، تأمین قطعات و خدمات تنظیم سمعک را بررسی کنید. خدمات پس از فروش مناسب می تواند در استفاده طولانی مدت از سمعک اهمیت زیادی داشته باشد.
اگر فرد تماس تلفنی زیادی دارد یا از تلفن همراه و سایر دستگاه های هوشمند استفاده می کند، قابلیت هایی مانند بلوتوث و اتصال مستقیم به گوشی می تواند مزیت مهمی باشد. البته در صورت عدم نیاز، پرداخت هزینه بیشتر برای این قابلیت ها لزوماً ضروری نیست.
قابلیت هایی مانند پردازش دیجیتال صدا، کاهش نویز، مدیریت فیدبک و میکروفون های جهت دار می توانند در بهبود کیفیت شنیدن، به خصوص در محیط های شلوغ، مؤثر باشند. با این حال، وجود امکانات بیشتر همیشه به معنای مناسب تر بودن سمعک نیست و باید نیاز واقعی فرد در نظر گرفته شود.
خیر. گران ترین سمعک لزوماً بهترین انتخاب برای فرد مبتلا به کم شنوایی حسی عصبی نیست.
مدل های گران تر معمولاً امکانات و فناوری های بیشتری دارند، اما مهم ترین معیار در انتخاب سمعک، تناسب دستگاه با میزان و الگوی کم شنوایی، نیازهای شنیداری و سبک زندگی فرد است.
ممکن است یک سمعک با رده قیمتی پایین تر یا متوسط، در صورتی که به درستی انتخاب و تنظیم شده باشد، برای یک فرد عملکرد رضایت بخشی داشته باشد؛ در حالی که یک مدل گران تر با امکانات بیشتر، برای همان فرد ضرورت نداشته باشد.
بنابراین هنگام مقایسه سمعک ها، علاوه بر قیمت و امکانات، قدرت و کیفیت تقویت، قابلیت تنظیم، راحتی استفاده و خدمات پس از فروش را نیز در نظر بگیرید.
انتخاب نادرست سمعک می تواند باعث کاهش رضایت فرد و دشوار شدن روند سازگاری با دستگاه شود. برخی از اشتباهات رایج عبارت اند از:
۱. خرید سمعک بدون انجام ارزیابی شنوایی
انتخاب سمعک بدون اطلاع از میزان و الگوی کم شنوایی می تواند به خرید دستگاهی با قدرت یا ویژگی های نامناسب منجر شود.
۲. انتظار شنیدن صدای کاملاً طبیعی از روز اول
مغز و سیستم شنوایی برای سازگار شدن با صدای تقویت شده به زمان نیاز دارند. بنابراین ممکن است در روزهای ابتدایی، صدای محیط یا صدای خود فرد متفاوت از چیزی باشد که انتظار دارد.
۳. انتخاب سمعک فقط به دلیل اندازه کوچک
کوچک تر بودن سمعک همیشه به معنای انتخاب بهتر نیست. برخی مدل های کوچک ممکن است برای درجات بالاتر کم شنوایی قدرت کافی نداشته باشند یا استفاده از آن ها برای افرادی با ضعف بینایی و مهارت حرکتی محدود دشوار باشد.
۴. خرید سمعک از مراکز فاقد خدمات تخصصی
خرید سمعک از محلی که امکان ارزیابی شنوایی، تجویز، تنظیم و پیگیری تخصصی را فراهم نمی کند، می تواند روند استفاده از دستگاه را با مشکل مواجه کند.
۵. انتخاب سمعک صرفاً بر اساس قیمت
ارزان تر بودن سمعک نباید تنها معیار تصمیم گیری باشد. مهم این است که دستگاه انتخاب شده بتواند نیازهای شنوایی فرد را برطرف کند و از نظر قدرت، امکانات و قابلیت تنظیم متناسب باشد.
۶. بی توجهی به گارانتی و خدمات پس از فروش
سمعک یک وسیله مصرفی کوتاه مدت نیست و ممکن است در طول استفاده به سرویس، تعمیر، تعویض قطعه یا تنظیم مجدد نیاز داشته باشد. بنابراین خدمات پس از فروش را باید بخشی از هزینه و ارزش واقعی سمعک در نظر گرفت.