امروزه اهمیت شنوایی سنجی در کودکان از کسی پوشیده نیست، زیرا تشخیص زودهنگام مشکلات شنوایی می تواند از بروز اختلالات زبانی و تحصیلی جلوگیری کند. یکی از تست های مهم در این زمینه، تست تمپانومتری است که عملکرد گوش میانی را ارزیابی کرده و به شناسایی مشکلاتی مانند مایع در گوش یا اختلالات شیپور استاش کمک می کند. انجام منظم این تست ها در سنین حساس، برای حفظ سلامت شنوایی کودکان ضروری است.
تست تمپانومتری (Tympanometry) یک آزمایش تخصصی در شنوایی سنجی جهت تشخیص بیماری های پرده گوش و گوش میانی می باشد که با انجام آن می توان از سلامت گوش میانی اطمینان حاصل کرد. این تست از طریق دستگاه ایمپدانس با ارسال فشار هوا و صدا همزمان با کانال گوش انجام می شود که نیازی به همکاری بیمار ندارد و در مدت زمان کوتاهی قابل انجام می باشد.

تمپانوگرام یک منحنی یا نمودار می باشد که نتایج تست تمپانومتری را برای ما نمایش می دهد. اطلاعات تمپانوگرام در سه بخش اصلی شامل حجم مجرای گوش خارجی، فشار گوش میانی و میزان حرکت پرده گوش می باشد.

تمپانوگرام در سه دسته اصلی طبقه بندی می شود:
| نوع تمپانوگرام | وضعیت فشار | وضعیت پرده گوش | بیماری یا مشکل احتمالی |
| Type A | نرمال | حرکت طبیعی | گوش میانی کاملاً سالم |
| Type B | بدون قله (خط صاف) | عدم حرکت یا حرکت محدود | تجمع مایع، عفونت شدید یا پارگی پرده |
| Type C | فشار منفی | کشیدگی به سمت داخل | اختلال شیپور استاش، آلرژی یا سرماخوردگی |
تمپانوگرام تایپ A نمودار نرمال گوش میانی می باشد که در افراد با سیستم گوش میانی نرمال دیده می شود .در این تمپانوگرام عملکرد گوش میانی و پرده گوش کاملاً طبیعی بوده و هیچگونه مایعی در گوش میانی وجود ندارد و فشار گوش میانی نیز در رنج نرمال قرار دارد.
تمپانوگرام تایپ c در اختلالات شیپور استاش دیده می شود که در آن فشار گوش میانی در محدوده منفی می باشد. در بیماری هایی مثل سرماخوردگی و اوایل عفونت های گوش میانی این حالت دیده می شود.
تمپانوگرام تایپ B به صورت یک خط صاف ثبت می شود که می تواند نشانگر وجود مایع یا عفونت در گوش میانی و یا مشکلات حرکتی پرده گوش باشد.

همان طور که اشاره شد، تمپانوگرام تایپ A نشان دهنده عملکرد طبیعی و فشار نرمال در گوش میانی است. اما در ارزیابی های دقیق تر بالینی، گاهی اوقات با وجود طبیعی بودن فشار هوا، میزان حرکت (کمپلیانس یا انعطاف پذیری) پرده گوش و استخوانچه ها غیرطبیعی است.
به همین دلیل، متخصصین شنوایی سنجی برای ریشه یابی دقیق تر اختلالات، تایپ A را به دو زیرشاخه تخصصی طبقه بندی می کنند که اضافه کردن آن ها به روند تشخیص، اهمیت بسیار بالایی دارد:
تمپانوگرام تایپ As (حرف s مخفف Stiff به معنای سفت یا Shallow به معنای کم عمق):
در این حالت، قله نمودار در محدوده فشار نرمال قرار دارد، اما ارتفاع آن بسیار کوتاه است. این الگو نشان می دهد که پرده گوش حرکت بسیار کمی دارد و سیستم ارتعاشی گوش میانی دچار سفتی و مقاومت غیرطبیعی شده است.
تمپانوگرام تایپ Ad (حرف d مخفف Deep به معنای عمیق یا Discontinuous به معنای گسسته):
در این حالت نیز فشار هوای گوش میانی کاملاً نرمال است، اما ارتفاع قله نمودار به شدت بلند است (به طوری که گاهی از کادر استاندارد نمودار خارج می شود). این الگو نشان دهنده شلی بیش از حد پرده گوش یا سیستم انتقال صوت است.
نکته تخصصی: تشخیص تفاوت میان تایپ های مختلف A، نقش حیاتی در ارجاع بیمار دارد. برای مثال، بیماری که دارای تمپانوگرام تایپ As همراه با افت شنوایی است، به احتمال زیاد با یک مداخله پزشکی یا جراحی توسط متخصص گوش، حلق و بینی بهبود می یابد و این تشخیص تنها با دقت در جزئیات نمودار تمپانومتری امکان پذیر است.
در کودکانی که دارای بزرگی لوزه سوم هستند و یا کودکانی که به صورت مکرر و پی در پی دچار سرماخوردگی می شوند ممکن است اختلال در عملکرد مجرای استاش ایجاد شود که به دنبال آن ترشح یا مایع در فضای گوش میانی جمع می شود که به آن اوتیت سروز گفته می شود .
حتماً لازم است این کودکان تست تمپانومتری را انجام دهند تا در صورت وجود فشار منفی درمان مناسب پزشکی برای آنها شروع شود تا تبدیل به عفونت گوش میانی نشود.
کلینیک شنوایی سنجی سمعک پیروزی ارائه دهنده تمامی خدمات شنوایی سنجی کودکان و بزرگسالان، مشاوره رایگان سمعک، جدیدترین انواع سمعک های نامرئی در برندهای مختلف سمعک ، تست های مخصوص نوزادان از ابتدای تولد، تعمیرات سمعک ، قیمت سمعک و غیره ... در 4 شعبه فعال می باشد. جهت مشاوره و اطلاعات بیشتر روی تصویر زیر کلیک کنید.
این تست نیاز به همکاری کودک ندارد و می توان آن را به صورت کوتاه در مدت زمان حدود ۱ تا ۲ دقیقه انجام داد به شرطی که کودک در آرامش باشد، بنابراین نیاز به استفاده از داروهای خواب آور قبل از انجام تست وجود ندارد.
خیر، این تست فقط جهت تعیین عملکرد صحیح گوش میانی استفاده می شود و در تعیین حساسیت شنوایی نقشی ندارد، بنابراین بعد از انجام تمپانومتری در صورت لزوم آزمایشات مربوط به شنوایی بایستی انجام شود.
وی تی یک لوله بسیار کوچک می باشد که در کودکانی که اوتیت سروز یا تجمع مایع در گوش دارند در پرده گوش گذاشته می شود تا ترشحات تخلیه شده و تهویه گوش میانی برقرار شود. بنابراین لازم است که در طول زمان ماندن وی تی در پرده گوش، وی تی کاملاً باز باشد تا ترشحات تخلیه شوند.
گاهی اوقات وی تی به دلیل غلظت ترشحات بسته می شود و عملکرد خود را از دست می دهد، در این مواقع با انجام تست تمپانومتری با اندازه گیری حجم کانال گوش خارجی از باز بودن یا بسته بودن وی تی مطلع میشویم و در صورت بسته بودن آن اقدام پزشکی لازم انجام می گیرد.



در بسیاری از نوزادان بدو تولد ممکن است در تست های شنوایی پاسخ ثبت نشود و به اشتباه گمان برود که کم شنوایی در نوزاد وجود داشته باشد، در صورتی که ممکن است ترشح در گوش میانی وجود داشته باشد و مانع از ثبت پاسخ شنوایی درست در نوزاد شود.
بنابراین در این دسته از نوزادان لازم است حتماً تست تمپانومتری انجام شود و در صورت وجود مایع در گوش ابتدا درمان مناسب انجام شود و بعد تست شنوایی تکرار گردد.
یکی از سوالات متداول والدین و مراجعان، اطلاع از هزینه تست تمپانومتری است. این آزمایش به منظور بررسی سلامت پرده گوش، عملکرد گوش میانی و تشخیص مشکلاتی مانند عفونت گوش، تجمع مایع پشت پرده گوش و اختلال شیپور استاش انجام می شود.
در حال حاضر هزینه تست تمپانومتری ۳۰۰ هزار تومان است. این تست در مدت زمان کوتاهی انجام می شود، بدون درد و غیرتهاجمی بوده و برای نوزادان، کودکان و بزرگسالان قابل انجام است.
از آنجایی که تمپانومتری نقش مهمی در تشخیص زودهنگام بیماری های گوش میانی دارد، توصیه می شود در صورت مشاهده علائمی مانند کاهش شنوایی، احساس گرفتگی گوش، عفونت های مکرر گوش یا شک به وجود مایع پشت پرده گوش، این آزمایش را در مراکز تخصصی شنوایی سنجی انجام دهید.
بسیاری از مشکلات گوش با نشانه های کوچکی آغاز می شوند که ممکن است در ابتدا به راحتی از کنار آن ها عبور کنیم. پزشک متخصص گوش، حلق و بینی یا متخصص شنوایی سنجی (ادیولوژیست) معمولاً زمانی تست تمپانومتری را تجویز می کند که مشکوک به درگیری، التهاب یا تغییر فشار در فضای گوش میانی باشد.
اگر شما یا کودکتان یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه می کنید، زمان آن رسیده است که برای بررسی دقیق سلامت گوش میانی اقدام کنید:

با توجه به ساختار افقی تر شیپور استاش در کودکان، آن ها بسیار بیشتر از بزرگسالان مستعد تجمع مایع و عفونت گوش میانی هستند. مهم ترین علائم نیاز به این تست در اطفال عبارتند از:
نکته کلیدی: تجربه این علائم لزوماً به معنای یک بیماری خطرناک نیست، اما انجام تست تمپانومتری در کلینیک شنوایی سنجی سمعک پیروزی به شما اطمینان می دهد که پیش از بروز عوارضی مانند پارگی پرده گوش یا افت شنوایی دائمی، علت دقیق مشکل (مانند وجود مایع یا اختلال شیپور استاش) را شناسایی کرده و درمان مناسب را آغاز کنید.

با وجود اینکه عفونت های گوش میانی و اختلالات شیپور استاش در کودکان شایع تر است، اما کاربرد تست تمپانومتری به هیچ وجه تنها به اطفال و نوزادان محدود نمی شود. سیستم شنوایی بزرگسالان نیز در طول زمان به دلایل مختلفی نظیر سبک زندگی، تغییرات فشار هوا، تروما (ضربه) و بیماری های پیش رونده، در معرض آسیب های جدی گوش میانی قرار می گیرد.

در واقع، پزشکان متخصص و ادیولوژیست ها برای ریشه یابی دقیق مشکلاتی مانند افت شنوایی ناگهانی، احساس گرفتگی دائمی یا وزوز گوش در بزرگسالان، به نتایج این ارزیابی مکانیکی نیاز مبرم دارند. مهم ترین کاربردها و دلایل تجویز تست تمپانوگرام در افراد بزرگسال عبارتند از:
نکته: انجام دوره ای این تست در بزرگسالان، به ویژه افرادی که در محیط های پرخطر کار می کنند یا سابقه عفونت های گوش دارند، بسیار کمک کننده است. در کلینیک شنوایی سنجی سمعک پیروزی، ارزیابی های گوش میانی ویژه بزرگسالان و سالمندان با استفاده از پیشرفته ترین دستگاه های ایمپدانس متری انجام می شود تا فرآیند تشخیص اختلالات و در صورت نیاز، تجویز وسایل کمک شنوایی با بالاترین دقت ممکن صورت پذیرد.
یکی از شایع ترین نگرانی های مراجعین، به ویژه والدین قبل از انجام ارزیابی برای کودکانشان، این است که آیا این تست با درد همراه است؟ در پاسخ باید با قاطعیت بگوییم: خیر، تست تمپانومتری کاملاً بدون درد، ایمن و غیرتهاجمی است.
در این آزمایش، هیچ گونه ابزار تیز یا آزاردهنده ای وارد گوش نمی شود. ادیولوژیست تنها یک پروب (سری پلاستیکی بسیار نرم و سیلیکونی) را به آرامی در دهانه مجرای گوش قرار می دهد تا فضای آن را به طور موقت مسدود کند. در حین انجام تست، بیمار تنها دو مورد زیر را تجربه خواهد کرد:
نکته مهم در مورد کودکان:
از آنجایی که کل فرآیند برای هر گوش کمتر از ۱ تا ۲ دقیقه زمان می برد، نیازی به تحمل شرایط سخت نیست. اگر کودکی حین انجام تست گریه یا بی قراری کرد، این واکنش به دلیل درد نیست؛ بلکه معمولاً ناشی از ترس از محیط ناآشنای کلینیک یا احساس عجیب قرار گرفتن پروب در گوش است.
در کلینیک شنوایی سنجی سمعک پیروزی، متخصصین ما با صبوری و استفاده از پروب های نرم و استاندارد که دقیقاً متناسب با سایز مجرای گوش نوزادان و کودکان انتخاب می شوند، این تست را در نهایت آرامش و بدون کوچکترین ناراحتی فیزیکی انجام می دهند. بلافاصله پس از برداشتن پروب نیز، مجرای گوش به حالت کاملاً عادی خود باز می گردد.
همان طور که پیش تر اشاره شد، تمپانومتری یک روش تشخیصی کاملاً فیزیکی و غیرتهاجمی است. به همین دلیل می توان با اطمینان کامل گفت که این تست هیچ گونه عوارض جانبی، خطر یا آسیب ماندگاری برای گوش به همراه ندارد.

در انجام این آزمایش از هیچ گونه اشعه، تزریق، داروی بی حسی یا ابزار برنده ای استفاده نمی شود؛ بنابراین انجام آن برای تمامی گروه های سنی، از نوزادان چند روزه گرفته تا سالمندان و حتی بانوان باردار، کاملاً ایمن و بی خطر است.
تنها در موارد بسیار خاص ممکن است بیمار در حین یا بعد از تست، احساس ناخوشایند جزئی داشته باشد که به عنوان عارضه جانبی محسوب نمی شود، بلکه واکنش طبیعی گوش ملتهب است:
عفونت یا التهاب شدید مجرای گوش: اگر گوش خارجی بیمار به دلیل عفونت (مانند گوش شناگر) به شدت متورم یا دردناک باشد، تماس پروب سیلیکونی دستگاه با دیواره مجرا ممکن است برای چند ثانیه باعث ایجاد درد خفیفی شود.
سرگیجه بسیار کوتاه مدت: در افراد بسیار حساس یا کسانی که سابقه سرگیجه دارند، تغییر جزئی فشار هوا در مجرای گوش ممکن است برای یک الی دو ثانیه احساس سبکی سر یا سرگیجه بسیار گذرا ایجاد کند که بلافاصله پس از اتمام تست و خروج پروب، کاملاً برطرف می شود.
شما می توانید بدون کوچک ترین نگرانی از بابت عوارض جانبی، این ارزیابی مهم را برای پیگیری روند درمان خود یا کودکتان انجام دهید. متخصصین مجرب ما در کلینیک شنوایی سنجی سمعک پیروزی پیش از شروع تست، ابتدا با استفاده از اتوسکوپ (دستگاه معاینه چشمی گوش) مجرای گوش را بررسی می کنند تا در صورت وجود التهاب شدید یا انسداد کامل با جرم گوش، شرایط شما را در نظر گرفته و تست را در نهایت ایمنی و راحتی انجام دهند.
بسیاری از مراجعین به کلینیک های شنوایی سنجی، نام این دو تست را به جای یکدیگر به کار می برند یا تصور می کنند هر دو آزمایش یک هدف واحد را دنبال می کنند. اگرچه هم تست تمپانومتری و هم تست ادیومتری (نوار گوش) برای ارزیابی کامل سیستم شنوایی ضروری هستند، اما هر کدام بخش متفاوتی از گوش را بررسی می کنند و اطلاعات کاملاً مجزایی را در اختیار ادیولوژیست قرار می دهند.

برای درک بهتر، تفاوت های کلیدی این دو آزمایش را از نظر ساختاری و تشخیصی در ادامه بررسی می کنیم:
تست تمپانومتری (Tympanometry): این تست یک ارزیابی فیزیکی و مکانیکی از گوش میانی است. تمپانومتری مشخص می کند که پرده صماخ (پرده گوش) چقدر انعطاف پذیر است و آیا استخوانچه های گوش میانی به درستی حرکت می کنند یا خیر. همچنین وجود مایع پشت پرده گوش یا مشکلات شیپور استاش را به دقت نشان می دهد.
تست ادیومتری (Audiometry): این تست که در میان عموم به عنوان «نوار گوش» شناخته می شود، مستقیماً میزان حساسیت شنوایی و عملکرد عصب گوش را می سنجد. ادیومتری تعیین می کند که شما در فرکانس ها (زیر و بمی) و شدت های مختلف، چقدر توانایی شنیدن صداها را دارید و در صورت وجود افت شنوایی، شدت آن چقدر است.
تمپانومتری: یک ارزیابی کاملاً غیرفعال (Objective) است. بیمار (به ویژه نوزادان و کودکان) فقط باید آرام و بدون حرکت بماند و نیازی به دادن پاسخ آگاهانه یا فشردن دکمه ندارد.
ادیومتری: یک ارزیابی فعال (Subjective) است. در این آزمایش، بیمار داخل یک اتاقک اکوستیک (ضد صدا) می نشیند، هدفون روی گوش هایش قرار می گیرد و باید هر زمان که صدایی (حتی بسیار ضعیف) را شنید، با فشردن یک دکمه یا بالا بردن دست واکنش نشان دهد.
استفاده همزمان از هر دو تست، تصویری کامل از وضعیت سیستم شنوایی ارائه می دهد. تفاوت های کلیدی این دو روش در جدول زیر خلاصه شده است:
| ویژگی مورد بررسی | تست تمپانومتری | تست ادیومتری (نوار گوش) |
| هدف اصلی | بررسی سلامت فیزیکی و مکانیکی گوش میانی | تعیین آستانه شنوایی و بررسی سلامت عصب |
| بخش مورد ارزیابی | پرده گوش، استخوانچه ها و فضای گوش میانی | گوش داخلی، حلزون گوش و مسیرهای عصبی |
| نحوه عملکرد دستگاه | ایجاد تغییرات فشار هوا در مجرای گوش | پخش بوق های خالص (Pure Tone) و کلمات |
| مشارکت بیمار | نیازی به همکاری آگاهانه ندارد | نیاز به تمرکز کامل و واکنش نشان دادن دارد |
| کاربرد بالینی | تشخیص عفونت، تجمع مایع و مشکلات پرده گوش | تشخیص نوع و میزان کم شنوایی و تجویز سمعک |
در یک ارزیابی استاندارد بالینی، این دو تست مکمل یکدیگر هستند و قرار نیست یکی جایگزین دیگری شود. به عنوان مثال، اگر فردی در تست ادیومتری دچار افت شنوایی باشد، ادیولوژیست با بررسی نتیجه تمپانومتری متوجه می شود که آیا این کاهش شنوایی ناشی از یک انسداد فیزیکی (مثل عفونت و تجمع مایع) است که نیاز به ارجاع به پزشک متخصص گوش، حلق و بینی دارد، یا ناشی از ضعف عصب شنوایی است که به مداخله و تجویز وسایل کمک شنوایی نیاز دارد. در کلینیک سمعک پیروزی، ارزیابی های جامع شنوایی شامل هر دو تست، با بالاترین دقت انجام می پذیرد تا مسیر درمان به درستی تعیین گردد.
تست تمپانومتری یکی از تست های تشخیصی و با ارزش و در عین حال ساده می باشد که با انجام آن می توان از سلامت پرده گوش و گوش میانی مطلع شد. در کلینیک شنوایی و سمعک پیروزی برای تمامی سنین به ویژه نوزادان و اطفال این تست با جدیدترین دستگاه انجام می شود و در صورت نیاز به اقدام درمانی توسط متخصص گوش حلق و بینی درمان مناسب انجام می گیرد.