معرفی سمعک های استخوانی

سمعک استخوانی یک پروتز و تقویت کننده می باشد که صدا را به ارتعاشات صوتی تبدیل کرده و از طریق استخوان جمجمه به حلزون گوش داخلی منتقل کرده و شنیده می شود.

در واقع در این نوع سمعک بر خلاف سمعک های مرسوم که صدا از طریق مسیر کانال گوش و یا مسیر انتقال هوایی صورت می گیرد در این سمعک از طریق مسیر استخوانی انتقال صدا انجام می شود. این سمعک ها امروزه در مدل های قابل کاشت از طریق جراحی و مدل های خارجی بدون کاشت یا جراحی استفاده می شوند.

چگونه از طریق استخوان می شنویم؟ سمعک استخوانی چطور کار می کند؟

مکانیسم طبیعی انتقال صدا به گوش از طریق مسیر هوایی و کانال گوش و پرده گوش به گوش میانی سپس به گوش داخلی و عصب شنوایی صورت می پذیرد. در مکانیسم انتقال استخوانی صدا از طریق ارتعاشی که در استخوان جمجمه و استخوان تمپورال که حلزون گوش داخلی در آن قرار دارد مستقیما به حلزون انتقال پیدا می کند، در واقع ما صدای خودمان را از طریق همین مکانیسم می شنویم و به آن عادت کرده ایم.

مقایسه سمعک استخوانی و سمعک معمولی

سمعک های استخوانی برای کدام دسته از بیماران مناسب می باشند؟

به طور کلی می توان گفت بیمارانی که به طور عادی و معمول نتوانند به علت وجود مشکل فیزیکی یا پزشکی در گوش خود از سمعک های مرسوم و متداول استفاده کنند بایستی از سمعک های استخوانی استفاده کنند.

1. کودکانی که به صورت مادرزادی دچار مشکلات یا ناهنجاری در گوش خارجی خود باشند.

بیمارانی که به صورت مادرزادی دچار آترزی کانال گوش یا انسداد مجرا باشند و نتوانند سمعک های مرسوم را استفاده نمایند برای این دسته از بیماران بایستی از مسیر استخوانی انتقال صدا که همان تجویز سمعک استخوانی می باشد استفاده کرد. در بعضی از بیماری های مادرزادی لاله گوش و مجرا تشکیل نشده است و یا به صورت ناقص وجود دارد. بنابراین نمی توان از مسیر هوایی انتقال صدا استفاده کرد و باید سمعک استخوانی تجویز شود. معمولاً در کشور ایران سالیانه ۲۰۰ کودک با این مشکل مادرزادی به دنیا می آیند.

یکی از دلایل اهمیت شنوایی سنجی نوزادان تشخیص زودهنگام کم شنوایی است. با تشخیص زودهنگام کم شنوایی می توان درمان را سریعتر شروع و از اختلال در گفتار کودک جلوگیر کرد.

2. بیمارانی که دچار عفونت های مزمن گوش میانی باشند

در این بیماران به علت وجود ترشح چرکی در کانال گوش نمی توان از سمعک های مرسوم استفاده کرد چرا که هم باعث خرابی سمعک می شود و هم مشکل عفونت گوش بیمار تشدید می شود بنابراین در این بیماران بهترین انتخاب استفاده از سمعک های استخوانی می باشد.

بیشتر بخوانید: گوش درد و عفونت های گوش در کودکان

3. بیمارانی که دچار ناشنوایی یک طرفه باشند.

در بیمارانی که یک گوش کم شنوایی شدید تا عمیق داشته باشد و گوش دیگر سالم باشد، به اصطلاح کم شنوایی یک طرفه داشته باشد، استفاده از سمعک استخوانی تاثیر بسزایی در شنوایی بیمار خواهد داشت. در این بیماران صدا از طریق گوش ناشنوا دریافت می شود و از طریق انتقال استخوانی در حلزون گوش سالم شنیده می شود. این امر باعث افزایش قدرت تشخیص و درک صدا و همچنین بهبود جهت یابی صدا در بیمار می شود. شنوایی سنجی پیروزی با انجام آزمایش و تست های مختلف با تشخیص زودهنگام کم شنوایی بهترین راه درمان را انتخاب می کند. 

انواع سمعک استخوانی

سمعک های استخوانی در پنج گروه تقسیم بندی می شوند:

1. سمعک استخوانی عینکی
2. سمعک استخوانی قابل کاشت از طریق جراحی
3. سمعک استخوانی تلی
4. سمعک استخوانی هدبندی
5. سمعک استخوانی ادهییر ADHEAR که جدیدترین تکنولوژی می باشد. 

سمعک عینکی

در این سمعک که به شکل یک عینک می باشد پردازشگر سمعک داخل دسته عینک قرار می گیرد و دسته عینک نیز روی استخوان پشت گوش یا ماستوئید بیمار قرار می گیرد و از طریق ارتعاش این استخوان باعث ایجاد شنوایی در بیمار می شود. این مدل از سمعک استخوانی برای بیمارانی که همزمان مشکل شنوایی و بینایی داشته باشند مناسب می باشد.

سمعک تل باندی

این سمعک ها بیشتر برای گروه سنی اطفال که توانایی نگه داشتن سمعک روی سر را ندارند مناسب می باشند، سمعک داخل یک باند یا یک پارچه قرار گرفته و روی قسمت ماستوئید گوش بیمار گذاشته می شود. 

سمعک استخوانی تلی

این نوع سمعک هم برای کودکان و هم بزرگسالان کاربرد دارد و سمعک مثل یک تل روی سرقرار می گیرد و پردازشگر و سمعک در قسمت ماستویید گوش بیمار گذاشته می شود.

سمعک های استخوانی قابل کاشت

این سمعک از طریق جراحی در فضای گوش میانی یا در ضخامت استخوان ماستوئید گوش بیمار گذاشته می شود و نسبت به سایر سمعک های استخوانی راحتی بیشتری برای بیمار دارد چرا که چیزی روی سر بیمار قرار نمی گیرد و در ضمن دیده نمی شود .

سن بیمار جهت استفاده از این نوع سمعک ها حداقل باید ۵ سال باشد و هزینه این سمعک ها به علت نیاز به جراحی بالا می باشد.

مقایسه سمعک استخوانی غیرجراحی و کاشت سمعک استخوانی

معرفی جدیدترین سمعک استخوانی، سمعک استخوانی ادهییر

جدیدترین تکنولوژی سمعک استخوانی که توسط کمپانی medel اتریش ارائه شده سمعک adhear می باشد. این سمعک در اندازه بسیار کوچک پشت لاله گوش بیمار روی استخوان ماستوئید از طریق برچسبی چسبانده می شود بدون آنکه نیاز به جراحی داشته باشد و یا حجم زیادی را روی سر اشغال کند و شنوایی بسیار عالی برای بیمار ایجاد می کند.

ویدیو معرفی سمعک استخوانی ادهییر

ویژگی های سیستم ادهییر سمعک استخوانی 

1. سیستم شنوایی هوشمند و تطابق خودکار با محیط پیرامون بیمار
2. دارای میکروفون های تک سویه و چند سویه که باعث بهبود کاهش نویز پیرامون می شود
3. اتصال به منابع صوتی مانند موبایل
4. دارای ۴ برنامه شنیداری مختلف که از پیش تعیین شده و نیاز به برنامه ریزی نداشته و با فشار دادن یک دکمه برنامه تغییر می کند
5. انتخاب رنگ در رنگ های مختلف مشکی، قهوه ای خاکی و نقره ای
6. عمر باتری تقریباً ۲ هفته ای و کاربری آسان
7. مقاوم در برابر آب با تکنولوژی بسیار نوآورانه 

هزینه سمعک های استخوانی

سمعک های استخوانی که از طریق جراحی گذاشته می شوند معمولا هزینه بالایی حدود ۵۰ میلیون تومان برای هر گوش دارند. سمعک های استخوانی تلی یا عینکی برای هر گوش هزینه ای حدود ۵ تا ۶ میلیون دارند. سیستم ادهییر که جدیدترین تکنولوژی سمعک استخوانی می باشد قیمتی حدود ۲۵ تا ۳۰ میلیون برای هر گوش دارد.

بیشتر بخوانید: کاشت حلزون

برندهای معتبر سمعک استخوانی در دنیا

در حال حاضر، چند برند بین المللی به صورت تخصصی روی سمعک های استخوانی (Bone Conduction / Bone Anchored) کار می کنند که در ایران هم شناخته شده ترند:

سمعک Cochlear

یکی از پیشروترین برندهای دنیا در حوزه ایمپلنت های شنوایی. سمعک های استخوانی این برند (سری BAHA) دقت شنیداری بالا و نتایج پایدار دارند و معمولا برای بیماران کاندید کاشت توصیه می شوند.

سمعک Oticon Medical

زیرمجموعه پزشکی برند اتیکن دانمارک. تمرکز اصلی آن بر انتقال طبیعی صدا و راحتی بیمار است و در هر دو مدل غیرجراحی و کاشتی گزینه های متنوعی ارائه می دهد.

سمعک MED-EL

برند اتریشی فعال در ایمپلنت های پیشرفته شنوایی. سمعک های استخوانی این شرکت بیشتر برای موارد خاص و پیچیده کم شنوایی استفاده می شوند.

سمعک Baha

نامی که عملا با مفهوم «سمعک استخوانی» گره خورده است. سیستم های BAHA در بسیاری از کلینیک های تخصصی به عنوان استاندارد درمانی شناخته می شوند.

معایب سمعک استخوانی

1. نداشتن ظرافت و زیبایی که در سمعک های مرسوم مورد استفاده قرار می گیرد به علت گذاشتن تل روی سر و یا گذاشتن عینک هایی که دسته های ضخیمی دارند.
2. دیده شدن سمعک
3. ایجاد احساس ناراحتی و فشار روی استخوان گوش بیمار

مزایای سمعک استخوانی

1. افزایش قدرت تشخیص و درک صدا در محیط های شلوغ
2. کاهش نویز زمینه
3. به علت باز ماندن مجرای گوش بیمار باعث احساس بهتری در بیمار خواهد شد به ویژه در بیماران که عفونت یا آلرژی داشته باشند.
4. افزایش جهت یابی صدا و درک ۳۶۰ درجه صدا

محدودیت های سمعک استخوانی

• مناسب همه انواع کم شنوایی نیست
• در کم شنوایی شدید حسی عصبی اثربخشی ندارد
• نیاز به ارزیابی تخصصی قبل از تجویز دارد
• در مدل های کاشتی، مراقبت پوستی اطراف ایمپلنت ضروری است
• ممکن است برای برخی بیماران از نظر ظاهری مطلوب نباشد

نکات قبل از کاشت سمعک استخوانی

مسیر درمان در تجویز یا کاشت سمعک استخوانی، یک تصمیم لحظه ای نیست و به صورت مرحله به مرحله انجام می شود. ابتدا وضعیت شنوایی بیمار با تست های شنوایی سنجی دقیق بررسی می شود تا مشخص شود کم شنوایی از چه نوعی است و آیا گوش داخلی سالم است یا خیر. در مرحله بعد، شرایط گوش خارجی و میانی، سابقه عفونت ها، جراحی های قبلی و وضعیت عمومی بیمار ارزیابی می شود.

اگر بیمار کاندید بالقوه باشد، معمولا تست سمعک استخوانی غیرجراحی انجام می شود تا تجربه شنیداری واقعی قبل از تصمیم نهایی بررسی شود. سپس درباره مزایا، محدودیت ها و انتظارات واقعی بعد از کاشت با بیمار صحبت می شود. در نهایت، در صورت تایید متخصص شنوایی و پزشک مربوط، تصمیم به کاشت گرفته می شود.

آیا گذاشتن سمعک استخوانی محدودیت سنی دارد؟

در کودکان و نوزادان از همان بدو تولد می توان از نوع تلی استفاده کرد ولی نوع عینکی از سنین بالاتر که کودک بتواند عینک روی صورت خود نگه دارد استفاده می شود.

عوارض سمعک استخوانی

در انواع قابل کاشت سمعک استخوانی که از طریق جراحی انجام می شود احتمال عفونت در استخوان وجود دارد که بسیار نادر دیده می شود ولی در این گونه موارد باید سمعک از گوش بیمار خارج شود. کلینیک سمعک پیروزی تمامی خدمات شنوایی و سمعک در محدوده شرق تهران را ارائه می دهد. برای تهیه سمعک در افسریه می توانید مشاوره رایگان دریافت کنید و همچنین می توانید درخواست تجویز سمعک در منزل نیز داشته باشید.

نحوه نگهداری و مراقبت از سمعک استخوانی

نگهداری صحیح از سمعک استخوانی نقش مهمی در کیفیت شنیداری و طول عمر دستگاه دارد. تمیز نگه داشتن بخش خارجی سمعک، جلوگیری از تماس مستقیم با آب و رطوبت، بررسی منظم باتری یا منبع تغذیه و مراجعه دوره ای برای تنظیمات تخصصی ضروری است. در مدل های کاشتی، مراقبت از پوست اطراف ایمپلنت و رعایت بهداشت توصیه شده توسط متخصص اهمیت ویژه ای دارد.

سوالات پرتکرار درباره سمعک استخوانی

سمعک استخوانی برای چه کسانی مناسب است؟

برای افرادی با کم شنوایی انتقالی، کم شنوایی یک طرفه یا مشکلات ساختاری گوش خارجی و میانی.

آیا قبل از کاشت می توان سمعک استخوانی را تست کرد؟

بله، معمولا ابتدا از مدل های غیرجراحی برای ارزیابی نتیجه استفاده می شود.

آیا کاشت سمعک استخوانی دردناک است؟

خیر، جراحی معمولا ساده و با دوره نقاهت کوتاه انجام می شود.

آیا کودکان می توانند از سمعک استخوانی استفاده کنند؟

بله، معمولا در کودکان از مدل های غیرجراحی استفاده می شود.

آیا نتیجه کاشت دائمی است؟

در صورت انتخاب درست بیمار و مراقبت مناسب، نتیجه پایدار و رضایت بخش خواهد بود.