به نقل از American Speech-Language-Hearing Association:
The audiogram is a graph showing the results of a pure-tone hearing test. It will show how loud sounds need to be at different frequencies for you to hear them. The audiogram shows the type, degree, and configuration of hearing loss.
نوار گوش یک نمودار است که نتایج تست شنوایی با صداهای خالص را نشان می دهد. این نمودار نشان می دهد که صداها در فرکانس های مختلف باید چقدر بلند باشند تا شما آن ها را بشنوید. نوار گوش نوع، درجه و الگوی کم شنوایی را نشان می دهد.
نوار گوش چیست؟ نوار گوش اصطلاح رایجی برای آزمایش سنجش شنوایی است که مشخص می کند هر گوش صداهای مختلف را با چه شدتی می شنود. در این آزمایش، شنوایی شناس صداهایی با فرکانس و شدت متفاوت به گوش فرد ارائه می دهد و آستانه شنیدن آن ها را اندازه گیری می کند. نتیجه این بررسی در نموداری به نام ادیوگرام (Audiogram) ثبت می شود.
نوار گوش به شناسایی کم شنوایی، بررسی شدت و الگوی آن و مقایسه وضعیت شنوایی گوش راست و چپ کمک می کند. افرادی که دچار کاهش شنوایی، وزوز گوش، دشواری در درک گفتار یا احساس افت شنوایی پس از عفونت گوش هستند، ممکن است به این آزمایش نیاز داشته باشند. انتخاب نوع تست بر اساس سن، علائم و شرایط فرد انجام می شود.
مهم ترین کاربرد نوار گوش، بررسی میزان حساسیت شنوایی در فرکانس های مختلف است. شنوایی شناس با تحلیل نتیجه ادیومتری می تواند مشخص کند که شنوایی فرد در محدوده طبیعی قرار دارد یا دچار کم شنوایی شده است. همچنین با استفاده از آزمون های هدایت هوایی و استخوانی، امکان بررسی نوع کم شنوایی انتقالی، حسی عصبی یا آمیخته فراهم می شود.
نوار گوش به تنهایی علت تمام مشکلات گوش را مشخص نمی کند؛ اما در کنار شرح حال، معاینه گوش و آزمایش های تکمیلی، اطلاعات مهمی برای تشخیص و تصمیم گیری درباره اقدامات بعدی در اختیار متخصص قرار می دهد.
ادیوگرام همان منحنی شنوایی می باشد و در تست شنوایی سنجی یا ادیومتری به دست می آید. ادیوگرام یک محور افقی و یک محور عمودی دارد، محور افقی، محور فرکانسی می باشد که از فرکانس۲۵۰ هرتز تا ۸۰۰۰ هرتز دارد. و محور عمودی، محور شدت که از ۰ تا ۱۲۰ دسی بل دارد.

در هر فرکانسی شنوایی بیمار در شدت های مختلف ردیابی و آستانه گیری می شود و آستانه شنوایی در هر فرکانس مشخص می شود و توسط علایم ○ یا × علامت گذاری می شود و بعد به هم متصل می گردد.

میزان کم شنوایی با توجه به ادیوگرام به دست آمده از بیمار در ۶ گروه تقسیم بندی می شود:

در نوار گوش فرد کم شنوا، آستانه شنیدن صدا در یک یا چند فرکانس بالاتر از محدوده طبیعی قرار می گیرد؛ یعنی فرد برای شنیدن بعضی صداها به شدت بیشتری نیاز دارد. این تغییر به صورت علامت هایی روی نمودار ادیوگرام نمایش داده می شود و به شنوایی شناس کمک می کند شدت و الگوی کم شنوایی را بررسی کند.
در نمودار ادیوگرام، فرکانس صداها بر حسب هرتز در محور افقی و سطح شنوایی بر حسب دسی بل (dB HL) در محور عمودی نمایش داده می شود. هرچه علامت های آستانه شنوایی در قسمت های پایین تر نمودار قرار بگیرند، معمولاً نشان دهنده نیاز فرد به صدای بلندتر برای شنیدن آن فرکانس هستند.
در نوار گوش فردی با شنوایی طبیعی، آستانه های شنوایی در محدوده طبیعی قرار دارند. اما در نوار گوش فرد کم شنوا، ممکن است این آستانه ها در فرکانس های پایین، بالا یا در بخش گسترده ای از نمودار افزایش پیدا کنند.
برای مثال، فردی با کم شنوایی فرکانس بالا ممکن است صداهای بم را نسبتاً خوب بشنود، اما در شنیدن صداهای زیر یا بعضی بخش های گفتار مشکل داشته باشد. در مقابل، در برخی افراد میزان کم شنوایی در بیشتر فرکانس ها تقریباً یکسان است.
با بررسی نتایج هدایت هوایی و استخوانی نیز می توان نوع کم شنوایی را ارزیابی کرد. بااین حال، تفسیر نهایی نوار گوش کم شنوا باید با توجه به سن، علائم، نتیجه سایر آزمون ها و بررسی شنوایی شناس انجام شود.
اگر برای اولین بار قرار است نوار گوش بگیرید، ممکن است ندانید در طول آزمایش چه اتفاقی می افتد. تست ادیومتری معمولاً در محیطی آرام و کنترل شده از نظر صدا انجام می شود و برای بررسی آستانه شنوایی، نیازی به تزریق یا اقدام تهاجمی ندارد.
ابتدا شنوایی شناس درباره علائم و سابقه مشکلات شنوایی سؤال می کند و در صورت نیاز، مجرای گوش و پرده گوش را بررسی می کند. سپس فرد داخل اتاق آکوستیک قرار می گیرد و هدفون یا گوشی مخصوص در گوش او گذاشته می شود.
در طول آزمایش، صداهای کوتاه و گاهی بسیار ضعیفی با فرکانس های مختلف پخش می شوند. هر زمان فرد صدایی را بشنود، با فشردن دکمه یا بالا بردن دست پاسخ می دهد. این کار برای هر گوش به صورت جداگانه انجام می شود تا کمترین شدت صدای قابل شنیدن در فرکانس های مختلف مشخص شود.
در صورت نیاز، آزمایش هدایت استخوانی نیز با قرار دادن لرزاننده مخصوص پشت گوش انجام می شود. پس از پایان تست، نتیجه در قالب ادیوگرام ثبت شده و شنوایی شناس وضعیت شنوایی هر گوش را توضیح می دهد.
نوار گوش معمولاً بدون درد است و مدت انجام آن به نوع آزمایش، شرایط شنوایی و میزان همکاری فرد بستگی دارد.

برای گرفتن نوار گوش می توان به کلینیک ها و مراکز تخصصی شنوایی سنجی مراجعه کرد که تجهیزات مناسب و شنوایی شناس برای انجام و تفسیر آزمایش داشته باشند. بسته به شرایط فرد، ممکن است مراجعه به متخصص گوش، حلق و بینی و انجام معاینه پزشکی نیز لازم باشد.
هنگام انتخاب مرکز انجام نوار گوش، بهتر است به نوع آزمایش های قابل انجام، تجهیزات شنوایی سنجی، امکان ارزیابی کودکان و نحوه دریافت نتیجه و تفسیر آن توجه کنید.
برای مثال، ممکن است یک فرد بزرگسال به ادیومتری معمولی نیاز داشته باشد، اما برای نوزاد یا کودکی که قادر به همکاری در تست نیست، آزمایش های تخصصی مانند OAE یا ABR مناسب تر باشند.
کلینیک سمعک پیروزی با شعب فعال در شرق و جنوب تهران، خدمات شنوایی سنجی را برای گروه های سنی مختلف ارائه می دهد. مراجعان می توانند بر اساس محل سکونت و نوع آزمایش موردنیاز، برای دریافت اطلاعات مربوط به شعب، امکانات، هزینه و هماهنگی نوبت با کلینیک تماس بگیرند.
پس از انجام نوار گوش، نتیجه توسط شنوایی شناس بررسی می شود و در صورت شناسایی مشکل شنوایی یا نیاز به ارزیابی بیشتر، اقدامات بعدی به مراجعه کننده توضیح داده خواهد شد.
اگر به دنبال یک مرکز معتبر برای انجام نوار گوش در تهران هستید، سمعک پیروزی انتخابی عالی است که می توانید به آن اعتماد کنید.

وزوز گوش ممکن است به شکل صدای سوت، زنگ، خش خش یا همهمه در یک یا هر دو گوش احساس شود؛ حتی زمانی که صدایی در محیط وجود ندارد. یکی از بررسی هایی که برای افراد دارای وزوز گوش انجام می شود، آزمایش ادیومتری یا نوار گوش است.
نوار گوش برای وزوز به شنوایی شناس کمک می کند وضعیت شنوایی فرد را بررسی کند و مشخص شود آیا وزوز با کم شنوایی همراه است یا خیر. نتیجه ادیوگرام می تواند افت شنوایی در فرکانس های خاص، تفاوت شنوایی دو گوش یا الگوی کم شنوایی را نشان دهد.
نوار گوش به تنهایی علت وزوز را تشخیص نمی دهد. حتی ممکن است فرد وزوز گوش داشته باشد، اما نتیجه ادیومتری معمول او در محدوده طبیعی قرار بگیرد. به همین دلیل، بررسی وزوز علاوه بر نوار گوش می تواند شامل معاینه گوش، بررسی سابقه قرار گرفتن در معرض صدای بلند، داروهای مصرفی و آزمایش های تکمیلی بر اساس نظر متخصص باشد.
در مواردی مانند وزوز یک طرفه یا ضربان دار، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری دارد. اگر وزوز همراه با کاهش ناگهانی شنوایی ایجاد شده باشد، مراجعه فوری برای بررسی پزشکی ضروری است.
بنابراین، انجام نوار گوش یکی از مراحل مهم ارزیابی وزوز است، اما انتخاب روش بررسی و درمان به مجموعه علائم و نتایج معاینه بستگی دارد.
نوار گوش کودک معمولاً با استفاده از دو روش اصلی انجام می شود:
تست اودیوگرام (Audiogram): در این روش، صداهای مختلف با فرکانس و شدت های متفاوت از طریق هدفون به کودک منتقل می شود و کودک باید به این صداها واکنش نشان دهد. این تست بیشتر برای کودکان بزرگ تر و کسانی که قادر به پیروی از دستورات ساده هستند، مناسب است.
تست های غیرتهاجمی (OAE و AABR): برای نوزادان و کودکان کوچک تر، تست های غیرتهاجمی مانند OAE و تست AABR انجام می شود. در این روش ها، بدون نیاز به همکاری کودک، دستگاه ها امواج صوتی را به گوش منتقل کرده و پاسخ های شنوایی را ثبت می کنند.
این تست ها معمولاً سریع، بدون درد و ساده هستند و به شناسایی مشکلات شنوایی در مراحل اولیه کمک می کنند.

در تست ادیومتری یا نوار گوش به کمترین میزان شدت صدا در فرکانسی مشخص که بیمار بتواند بشنود و پاسخ دهد آستانه شنوایی اطلاق می شود.
این آزمایش کاملاً غیر تهاجمی و بدون درد می باشد و در بزرگسالان که همکاری لازم را دارند به راحتی انجام می گیرد ولی در کودکان که ممکن است ترس از آزمایش یا محیط داشته باشند بایستی با تکنیک های خاص مثل بازی کردن یا شرطی سازی پاسخ از کودک گرفته شود.
این آزمایش به صورت معمول ممکن است ۱۰ دقیقه تا ۱۵ دقیقه زمان ببرد ولی بسته به سن بیمار و شرایط شنوایی بیمار متفاوت خواهد بود. در یک شخص با شنوایی نرمال نوار گوش در حداقل زمان ممکن انجام می شود ولی در یک بیمار کودک یا بیماری با کم شنوایی ممکن است طولانی تر شود.
یکی از سوالات رایج مراجعان، اطلاع از هزینه تست ادیومتری یا نوار گوش است. قیمت این آزمایش بسته به نوع تست، تجهیزات مورد استفاده و خدمات تکمیلی مرکز شنوایی سنجی می تواند متفاوت باشد.
در حال حاضر هزینه تست ادیومتری پایه، ادیومتری جامع و ادیومتری گفتاری در کلینیک سمعک پیروزی ۴۵۰ هزار تومان است. این آزمایش توسط متخصص شنوایی شناسی انجام شده و نتایج آن برای بررسی میزان شنوایی، تشخیص انواع کم شنوایی و تصمیم گیری درباره نیاز به سمعک یا درمان های تکمیلی مورد استفاده قرار می گیرد.
اگر علاوه بر تست ادیومتری به آزمایش های تخصصی تری مانند تمپانومتری، OAE، ABR یا AABR نیاز داشته باشید، هزینه نهایی بر اساس نوع تست مورد نیاز تعیین خواهد شد. برای اطلاع از تعرفه به روز و دریافت مشاوره، می توانید با کلینیک تماس بگیرید.
| نوع تست شنوایی | هزینه |
| ادیومتری پایه | ۴۵۰ هزار تومان |
| ادیومتری جامع | ۴۵۰ هزار تومان |
| ادیومتری گفتاری | ۴۵۰ هزار تومان |
اصطلاح «نوار گوش» گاهی برای آزمایش ادیومتری و گاهی به صورت عمومی برای سایر تست های شنوایی استفاده می شود. بااین حال، انواع نوار گوش و آزمایش های شنوایی از نظر روش انجام و اطلاعاتی که ارائه می کنند متفاوت هستند. انتخاب آزمایش مناسب به سن فرد، علائم، سابقه مشکلات گوش و هدف ارزیابی بستگی دارد.
مهم ترین آزمایش های شنوایی عبارت اند از:
ادیومتری تون خالص (PTA): آستانه شنیدن صدا را در فرکانس های مختلف اندازه گیری می کند و نتیجه آن در ادیوگرام نمایش داده می شود.

تست سلامت گوش می تواند شامل بررسی سلامت مجرای گوش، پرده گوش، عملکرد گوش میانی و توانایی شنیدن صداها باشد. برای این منظور، متخصص ابتدا درباره علائم فرد سؤال می کند و ممکن است معاینه گوش با اتوسکوپ، ادیومتری یا تمپانومتری را انجام دهد.
برای مثال، فردی که احساس گرفتگی گوش دارد ممکن است به بررسی جرم گوش یا عملکرد گوش میانی نیاز داشته باشد، درحالی که برای شخصی با مشکل شنیدن گفتار، ارزیابی آستانه شنوایی و درک گفتار اهمیت بیشتری دارد.
بنابراین، تست سلامت گوش همیشه به معنای انجام یک آزمایش مشخص نیست و لازم نیست همه آزمون ها برای تمام افراد انجام شوند. نوع بررسی بر اساس شرایط فرد و نظر متخصص انتخاب می شود.

تست تمپانومتری که همان بررسی وضعیت پرده گوش و گوش میانی می باشد هم برای کودکان و هم بزرگسالان انجام می شود. در این تست با پروبی که داخل کانال گوش گذاشته می شود صدا همراه با فشار هوا به گوش ارائه می شود و حرکات پرده گوش بیمار توسط دستگاه ثبت می شود.
منحنی به دست آمده تمپانوگرام نامیده می شود که می توانند در چند شکل باشد:
۱- تمپانوگرام نوع A که در افراد نرمال دیده می شود.
۲- تمپانوگرام نوع C که در اختلالات شیپور استاش دیده می شود .
۳-تمپانوگرام نوع B که در عفونت گوش میانی دیده می شود.
تست تمپانومتری خیلی سریع و غیر تهاجمی انجام می شود و زمان لازم ممکن است در حدود ۱ تا ۲ دقیقه باشد بنابراین همکاری خاصی از طرف بیمار لازم نیست.


تست OAE نیز در کودکان ممکن است تحت عنوان غربالگری شنوایی یا نوار گوش ذکر شود. بیشتر در کودکان جهت انجام غربالگری اولیه شنوایی استفاده می شود. برای انجام تست یک پروب داخل گوش بیمار قرار گرفته و صدا ارائه می شود و پاسخ سلول های مویی گوش داخلی به صدا توسط دستگاه ثبت می شود. در واقع این تست به وجود مشکل در حلزون گوش داخلی حساس می باشد و وجود مشکل در حلزون را نشان خواهد داد.
پاسخ این نوار به صورت مثبت و یا ارجاع ثبت می شود. این تست غیرتهاجمی، بدون درد و بسیار ساده انجام می شود و مدت زمان لازم جهت انجام ان حداکثر ۱ تا ۲ دقیقه می باشد.


آزمایش دیگری که ممکن است با اصطلاح نوار گوش بیان شود آزمایش ABR می باشد و یا نوار عصب گوش نیز نامیده می شود. این نوار گوش برای اطفال و بزرگسالان هر دو انجام می شود. جهت انجام تست لازم است که الکترودهایی به نواحی پشت گوش و پیشانی بیمار چسبانده شود و صدا از طریق هدفون به گوش بیمار به صورت جداگانه ارائه می شود. در واقع در این تست پاسخ عصب به محرکات صوتی توسط الکترود دریافت و ثبت می گردد. بنابراین این تست نسبت به سایر تست ها به زمان بیشتری احتیاج دارد ولی کاملا بدون درد و غیرتهاجمی می باشد، در بزرگسالان به راحتی در زمان ۱۵ دقیقه تا نیم ساعت انجام می شود ولی در کودکان بسته به شرایط کودک متفاوت می باشد. اگر کودک ترس داشته باشد و یا بی قراری کند و همکاری لازم را نداشته باشد لازم است که این تست در شرایط خواب انجام گیرد.
پاسخ این آزمایش که به صورت غربالگری شنوایی انجام می شود به صورت مثبت و یا ارجاع ثبت می شود. پاسخ تست شنوایی سنجی abr به صورت منحنی که شامل امواج 1 و 3 و 5 عصب شنوایی می باشند، ثبت می گردد.

نوار عصب گوش یا تست ABR برای بررسی پاسخ الکتریکی مسیر شنوایی از گوش داخلی تا ساقه مغز انجام می شود. این آزمایش می تواند در ارزیابی شنوایی نوزادان، کودکانی که همکاری کافی در تست های رفتاری ندارند و برخی افراد مشکوک به اختلال در مسیر عصبی شنوایی کاربرد داشته باشد.
تفاوت اصلی نوار عصب گوش با ادیومتری معمولی در نحوه ثبت پاسخ است. در ادیومتری رفتاری، فرد هنگام شنیدن صدا واکنش نشان می دهد؛ اما در ABR، پاسخ های الکتریکی به وسیله الکترودهای قرارگرفته روی پوست سر ثبت می شوند و نیازی به پاسخ دادن آگاهانه بیمار نیست.
نوار عصب گوش ممکن است برای بررسی بعضی مشکلات مسیر عصبی شنوایی یا تخمین آستانه های شنوایی استفاده شود؛ اما نتیجه آن به تنهایی تشخیص قطعی همه بیماری های عصب گوش نیست و باید در کنار سایر یافته های بالینی تفسیر شود.

عفونت گوش میانی یکی از مشکلات شایع دوران کودکی است که گاهی با تجمع مایع پشت پرده گوش همراه می شود. این مایع می تواند انتقال صدا را مختل کند و باعث کم شنوایی انتقالی و معمولاً موقت شود. اگر کودک پس از عفونت گوش به صدا زدن واکنش کمتری نشان می دهد، صدای تلویزیون را زیاد می کند یا مرتب درخواست تکرار حرف ها را دارد، ممکن است به ارزیابی شنوایی نیاز داشته باشد.
نوار گوش برای عفونت کودکان به بررسی تأثیر مشکلات گوش میانی بر شنوایی کمک می کند؛ اما انجام آن برای همه کودکان مبتلا به عفونت ضروری نیست. پزشک ابتدا گوش را معاینه می کند و بر اساس علائم، وضعیت پرده گوش و احتمال باقی ماندن مایع در گوش میانی، درباره آزمایش های تکمیلی تصمیم می گیرد.
اگر پس از بهبود علائم عفونت، مشکل شنوایی کودک ادامه پیدا کند یا عفونت های گوش به طور مکرر اتفاق بیفتند، بررسی تخصصی اهمیت بیشتری پیدا می کند. همچنین در موارد زیر نباید ارزیابی شنوایی را به تأخیر انداخت:
باقی ماندن مایع در گوش میانی به مدت ۳ ماه یا بیشتر: در این شرایط، انجام تست شنوایی متناسب با سن کودک توصیه می شود.
تأخیر در گفتار و زبان یا وجود عوامل خطر رشدی: در کودکان در معرض خطر، حتی تجمع مایع با مدت زمان کمتر هم ممکن است نیازمند ارزیابی زودهنگام باشد.
مشاهده علائم کم شنوایی: مانند پاسخ ندادن به صداها، دشواری در فهم گفتار یا افت توجه و عملکرد کودک.
برای ارزیابی کودک، ممکن است از چند آزمایش استفاده شود که هرکدام اطلاعات متفاوتی ارائه می کنند:
تمپانومتری: این آزمایش با بررسی حرکت پرده گوش و عملکرد گوش میانی به شناسایی نشانه های تجمع مایع پشت پرده گوش کمک می کند. تمپانومتری به تنهایی عفونت را تشخیص نمی دهد و نتیجه آن باید همراه با معاینه پزشک تفسیر شود.
ادیومتری یا سنجش شنوایی: برای بررسی میزان کاهش شنوایی استفاده می شود. در کودکان خردسال ممکن است از ادیومتری با تقویت بینایی (VRA) یا ادیومتری بازی (CPA) استفاده شود تا کودک متناسب با سن و توانایی خود به صداها پاسخ دهد.
آزمایش های OAE و ABR: در بعضی شرایط، به ویژه زمانی که کودک قادر به همکاری کافی در آزمون های رفتاری نیست، می توانند بخشی از ارزیابی شنوایی باشند. البته وجود مایع در گوش میانی ممکن است بر نتیجه OAE تأثیر بگذارد.
کم شنوایی ناشی از تجمع مایع در گوش میانی اغلب موقتی است و ممکن است با برطرف شدن مشکل بهبود پیدا کند. بااین حال، عفونت های مکرر، باقی ماندن مایع یا ادامه مشکلات شنوایی نیازمند پیگیری هستند؛ زیرا کاهش شنوایی طولانی مدت می تواند بر یادگیری و رشد گفتار کودک تأثیر بگذارد.
بنابراین، اگر کودک پس از عفونت گوش همچنان علائم کم شنوایی دارد، بهتر است توسط پزشک و شنوایی شناس ارزیابی شود تا در صورت نیاز، آزمایش مناسب انجام گیرد و وضعیت شنوایی او پیگیری شود.